الشيخ محمد علي الگرامي القمي
557
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
شهر و روستا يا صحرا و دريا . و همچنين است اگر كسى بدين منظور به خانه و كاشانه و يا مغازه و محلّ كار مردم هجوم آورد و خانه و زندگى آنان را به آتش بكشد . و مطابق نصّ قرآن كريم و احاديث وارده ، حكم محارب اين است كه او را بكشند ، يا به دار آويزند ، و يا دست راست و پاى چپ وى را قطع كند ، و يا از وطنش آواره و تبعيد نمايند . و احتياط واجب بخصوص نسبت به زن ، اين است كه مجازات او متناسب با جرم او باشد . پس اگر با سلاح يورش آورده و كسى را كشته او را بكشند يا به دار آويزند ، و اگر مال مردم را غارت كرده مال را بگيرند و دست و پاى او را ببرند ، و اگر كسى را مجروح كرده پس از قصاص تبعيدش كنند ، و اگر هم مال مردم را غارت كرده و هم كشته پس از گرفتن مال دست و پايش را ببرند و سپس او را بكشند و يا فقط بكشند ، و اگر يورش آورده ولى موفّق به كارى نشده فقط تبعيدش كنند . و حدّاقل تبعيد يك سال است . و بايد به مردم شهرى كه به آنجا تبعيد مىشود اعلام كرد كه با او معاشرت نكنند و در محاصره اقتصادى و اجتماعى قرارش دهند . و از بعضى اخبار استفاده مىشود كه حبس كردن به جاى تبعيد كافى است . مسئله 3141 - گذشت كه محارب بايد توانا باشد ، منظور توانائى بر اخلال نظم است ، اگر به وسيله سلاحى كه در دست دارد و يا به هر جهت ديگر بتواند ايجاد رعب و هراس كند و نظم عمومى را به هم بزند هر چند ضعيف هم باشد حكم محارب را دارد . احكام مرتدّ مسئله 3142 - مرتدّ - يعنى مسلمانى كه در حال بلوغ و عقل به اختيار خود از اسلام خارج شود و كفر اختيار كند - بر دو قسم است : اوّل : مرتدّ فطرى ، يعنى مسلمان زادهاى كه پس از گرايش به اسلام كافر شود . دوّم : مرتدّ ملّى ، يعنى كافر زادهاى كه پس از گرايش به كفر ، اسلام اختيار كند و دوباره كافر شود . و در مسلمان زاده بودن كافى است كه فقط پدر يا مادر شخص ، مسلمان باشد و لازم نيست هر دو مسلمان باشند . مسئله 3143 - مرتدّ فطرى اگر مرد باشد به محض كافر شدن ، زنش از او جدّا مىشود و احتياج به طلاق ندارد و بايد عدّه وفات نگه دارد و پس از آن اگر خواست مىتواند شوهر كند . و مالش هم به محض كافر شدن پس از پرداخت بدهىهاى او بين ورثه مسلمان او تقسيم مىشود و از طرف حاكم شرع به اعدام محكوم مىگردد . و توبه و بازگشت او به اسلام به حسب ظاهر پذيرفته نيست ، يعنى نقشى در حفظ جان و برگشت زن و مال او