الشيخ محمد علي الگرامي القمي

485

رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)

مزد كند ، و مزد آن بر خود بچه است اگر مال دارد ، و اگر مال ندارد بر پدر و در رتبه بعد با جد پدرى است ، ولى اگر آنان حيات ندارند يا قدرت مالى ندارند بر مادر واجب است او را شير دهد . مسئله 2779 - در انتخاب دايه شرعاً واجب نيست رعايت ايمان و اخلاق شود ، ليكن مستحب موكد است زنى انتخاب شود كه مسلمان و شيعه و با عفت و عقل و درايت باشد و انتخاب زنى كه ولدالزنا باشد يا شيرش از عمل زنا باشد مكروه است و همچنين است انتخاب زنى كه كودن يا غير مؤمن يا بد صورت يا بد خُلق باشد و يا ضعف شديد چشم داشته باشد و در روايتى حضرت امير ( ع ) فرموده است : دقّت كنيد كه چه كسى فرزندانتان را شير مىدهد زيرا فرزند به طبع شير رشد مىكند . البتّه رعايت اينها واجب نيست و حتى در ضرورت مىتوان زن‌هاى اهل كتاب را انتخاب نمود بلكه از روايات استفاده مىشود كه در حال اختيار هم جايز است ( و از اينجا معلوم مىشود كه جلوگيرى بچه از خوردن نجس واجب نيست . ) مسئله 2780 - مدت شير كامل دوسال است ، و بيست و يك ماه هم كافى است ولى كمتر از آن ظلم در حق بچه است ، و احوط رعايت آن است مگر اين‌كه مقدور نباشد . حضانت مسئله 2781 - بنابر مشهور حضانت ، يعنى حفظ و پرورش نوزاد پسر ، تا دو سال ، و نوزاد دختر تا هفت سال حق مادر است به شرط اين‌كه عاقل و مسلمان و آزاد باشد و به ديگرى شوهر نكرده باشد و الا پدر مقدم است ، ولى اگر پدر مرده باشد مادر هر چند شوهر كرده باشد بر جد و ديگران مقدم است ، و اين ترتيب بنابر احتياط واجب رعايت شود . مسئله 2782 - حضانت تا هنگام بلوغ و رشد فرزند ادامه دارد و پس از بلوغ و رشد فكرى ديگر كسى بر او حق حضانت ندارد و او خود مستقل است و در اين جهت بين پسر و دختر فرقى نيست البتّه اين در مورد حق حضانت است ، حق ولايت پدر و جد در عقد ازدواج مسئله ديگرى است كه قبلًا درباره آن صحبت شد . نفقه مسئله 2783 - واجب النفقه ، كه مخارج آنان اجمالًا بر انسان واجب است و انسان نمىتواند زكات و خمس و كفارات خود را به آنان بدهد ، سه دسته‌اند : اوّل : زن دائم . دوم : پدر و