الشيخ محمد علي الگرامي القمي

452

رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)

كه اگر تلف شود عاريه كننده ضامن باشد ، يا چيزى را كه عاريه كرده طلا و نقره باشد ، هر چند شرط هم نشده باشد بايد عوض آن را بدهد . مسئله 2597 - اگر طلا و نقره را عاريه نمايد و شرط كند كه اگر تلف شود ضامن نباشد ، صحّت شرط محل اشكال است ، ولى شرط سقوط يا اسقاط مافىالذّمّه مانعى ندارد . يعنى شرط نمىكند كه ضامن نباشم بلكه شرط مىكند كه اگر تلف شد بريءالذّمّه شوم . مسئله 2598 - اگر عاريه دهنده بميرد ، عاريه گيرنده بايد چيزى را كه عاريه كرده به ورثه او بدهد . مسئله 2599 - اگر عاريه دهنده طورى شود كه شرعاً نتواند در مال خود تصرّف كند ، مثلًا ديوانه شود ، عاريه كننده بايد فوراً مالى را كه عاريه كرده به ولى او بدهد . مسئله 2600 - كسى كه چيزى عاريه داده هر وقت بخواهد مىتواند آن را پس بگيرد ، و كسى هم كه عاريه كرده هر وقت بخواهد مىتواند آن را پس دهد ، و در صورت اوّل اگر پس گرفتن ، عرفاً موجب خسارت عاريه گيرنده شود ، بنابر احتياط مستحب يا مهلت دهد يا خسارت را جبران كند . مسئله 2601 - اگر ظرف طلا و نقره را براى زينت اطاق عاريه بدهند محل اشكال است . بلكه بنا براحتياط واجب حرام است و اگر براى استفاده و استعمال آنها عاريه بدهند حتماً حرام است . مسئله 2602 - عاريه دادن گوسفند براى استفاده از شير و پشم آن ، و عاريه دادن حيوان نر براى جفت‌گيرى صحيح است . مسئله 2603 - اگر چيزى را كه عاريه كرده به مالك ، يا وكيل يا ولى او بدهد و بعد آن چيز تلف شود ، عاريه كننده ضامن نيست ، ولى اگر مثلًا آن را بدون اجازه به جايى ببرد هر چند جايى كه صاحبش معمولًا به آنجا مىبرده ، مثلًا اسب را در اصطبلى كه صاحبش براى آن درست كرده ببرد وحتى ببندد و بعد تلف شود يا كسى آن را تلف كند يا ببرد ، ضامن است . مسئله 2604 - اگر ظرف نجس را براى استعمال خوردن و آشاميدن عاريه دهد ، بايد نجس بودن آن را به كسى كه عاريه مىكند بگويد . مسئله 2605 - چيزى را كه عاريه كرده بدون اجازه صاحب آن نمىتواند به ديگرى اجاره يا عاريه دهد .