شدن دختر ، تمام شدن نه سال قمرى است . روئيدن موى درشت زير شكم و بيرون آمدن منى نيز علامت بلوغ اوست ليكن آنها پيش از تمام شدن نه سالگى بندرت اتّفاق مىافتد ( پسر و دختر در ابعاد زود رسيدن ادراك و عواطف فرقهائى دارند و مصالح اجتمائى هم براى رعايت اين تفاوتهاى تكوينى وجود دارد ، شايد شارع اسلام هم به جهت همين تفاوت‌ها و ياجهت ديگرى كه بر ما مخفى باشد ، ميان بلوغ اين دو جنس تفاوت قائل شده است . بحث فقهى استدلالى مسئله فرصت ديگرى مىخواهد ) . مسئله 2461 - روئيدن موى درشت در صورت ، و پشت لب ، و روى سينه ، و زير بغل ، و درشت شدن صدا و مانند اينها نشانه بالغ شدن نيست ، مگر انسان به واسطه اينها يقين به بلوغ پيدا كند . مسئله 2462 - ديوانه و سفيه ، يعنى كسى كه مال خود را در كارهاى بيهوده و بطور غير عقلائى مصرف مىكند ، نمىتوانند در مال خود تصرّف نمايند . و همچنين است ورشكسته‌اى كه حكم افلاس او صادر شده باشد . مسئله 2463 - كسى كه گاهى عاقل و گاهى ديوانه است تصرفى كه موقع ديوانگى در مال خود مىكند صحيح نيست . مسئله 2464 - انسان مىتواند در مرضى كه به آن مرض از دنيا ميرود هر قدر از مال خود را به مصرف خود و عيال و مهمان و كارهايى كه اسراف شمرده نمىشود برساند ، و نيز اگر مال خود را به كسى به قيمت بفروشد ، يا اجاره دهد اشكال ندارد ، بلكه اگر مال خود را به كسى ببخشد و تحويل او دهد ، يا ارزانتر از قيمت بفروشد ، يا اجاره دهد نيز صحيح است ، ولى بنابر احتياط مستحب در زيادتر از ثلث مال اين كار را نكند ، يا رضايت ورثه را تحصيل نمايد .