الشيخ محمد علي الگرامي القمي

351

رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)

هشتم : ابن السّبيل ، يعنى مسافرى كه در سفر درمانده شده هر چند در وطن خود ثروتمند باشد . و احكام اينها در مسائل آينده گفته خواهد شد . مسئله 2059 - با وجود فقير و مسكين و شناخت آنها ، بهتر بلكه احتياط مستحب است كه آنها را بر ساير مصارف مقدّم بدارند . مسئله 2060 - احتياط واجب آن است كه فقير و مسكين ، بيشتر از مخارج سال خود و عيالاتش را از زكات نگيرد . و اگر مقدارى پول يا جنس دارد فقط به اندازه كسرى مخارج يك سالش زكات بگيرد . مسئله 2061 - كسى كه مخارج سالش را داشته ، اگر مقدارى از آن را مصرف كند و بعد شكّ كند كه آنچه باقى مانده به اندازهء مخارج سال او هست يا نه ، نمىتواند زكات بگيرد . مسئله 2062 - همانطور كه قبلًا ذكر شد صنعتگر ، يا مالك ، يا تاجرى كه درآمد او از مخارج سالش كمتر است مىتواند براى كسرى مخارجش زكات بگيرد ، و لازم نيست ابزار كار ، يا ملك ، يا سرمايهء متعارف خود را به مصرف مخارج برساند . مسئله 2063 - فقيرى كه خرج سال خود و عيالاتش را ندارد ، اگر خانه‌اى دارد كه ملك اوست و در آن نشسته ، يا وسيلهء سوارى دارد ، چنانچه بدون اينها نتواند زندگى كند ، اگر چه براى حفظ آبرويش باشد ، مىتواند زكات بگيرد . و همچنين است اثاث خانه و ظرف و لباس تابستانى و زمستانى و چيزهايى كه به آنها احتياج دارد . و فقيرى كه اينها را ندارد ، اگر به اينها احتياج داشته باشد مىتواند از زكات ، خريدارى نمايد . مسئله 2064 - فقيرى كه ياد گرفتن صنعت براى او مشكل نيست ، بنابر احتياط واجب بايد ياد بگيرد و با گرفتن زكات زندگى نكند . ولى تا وقتى مشغول ياد گرفتن است مىتواند زكات بگيرد . مسئله 2065 - به كسى كه قبلًا فقير بوده و مىگويد فقيرم ، اگر چه انسان از گفته او اطمينان پيدا نكند مىشود زكات داد . مسئله 2066 - كسى كه مىگويد فقيرم و قبلًا فقير نبوده ، يا معلوم نيست فقير بوده يا نه ، اگر از ظاهر حالش اطمينان پيدا شود كه فقير است مىشود به او زكات داد . مسئله 2067 - كسى كه بايد زكات بدهد ، اگر از فقيرى طلبكار باشد مىتواند طلبى را كه از او دارد ، بابت زكات حساب كند به شرط اين‌كه قرضى را كه گرفته در معصيت صرف نكرده باشد .