اين‌كه شخصى كه خمس بدهكار است نتواند بدهى خود را بدهد و در آينده هم اميدى به امكانات نداشته باشد مستحقّ مىتواند تا مرز مخارج سال خود را از او بگيرد و مجدداً به او ببخشد ليكن به احتياط واجب اگر بعداً تصادفاً مال دار شد بايد بدهى خود را بدهد ولى حاكم شرع اگر به‌عنوان تشويق و يا مصلحت ديگر صلاح بداند مىتواند مقدار از خمس را ببخشد و بايد رعايت وضع خمس دهنده و صاحبان خمس بشود و انتخاب اصلح بشود . مسئله 1983 - اگر خمس را با حاكم شرع يا وكيل او يا سيّد ( در سهم سادات ) دستگردان كند و با موافقت حاكم و . . . بخواهد در سال بعد بپردازد نمىتواند از منافع سال بعد كسر نمايد . پس اگر مثلًا هزار تومان بدهى دارد و در سال بعد دو هزار تومان سود خالص داشته باشد بايد خمس دو هزار تومان را بپردازد . مسئله 1984 - لازم نيست به سيّد گفته شود كه اين پول خمس است و همان قصد خمس كفايت مىكند .