ششم : آنكه به گفتهء كس ديگر اطمينان پيدا كرده افطار كند ، بعد معلوم شود مغرب نبوده است . ولى اگر بدون اطمينان و با امكان تحقيق ، به گفته ديگرى افطار كند و بعد معلوم شود مغرب نبوده ، بنا به احتياط واجب در حكم افطار عمدى است و كفّاره هم دارد . هفتم : اگر در هواى صاف به واسطهء تاريكى يقين كند كه مغرب شده و افطار كند ، بعد معلوم شود مغرب نبوده است بنابر احتياط قضاى آن روز بر او واجب است ولى اگر در هواى ابر با اطمينان به اين كه مغرب شده افطار كند ، بعد معلوم شود مغرب نبوده ، قضا لازم نيست . هشتم : آنكه براى خنك شدن ، يا بىجهت ، مضمضه كند ، يعنى آب در دهان بگرداند و بىاختيار فرو رود ، ولى اگر فراموش كند كه روزه است و آب را فرو دهد ، يا براى وضوى نماز واجب مضمضه كند و بىاختيار فرو رود ، قضا بر او واجب نيست . و در وضو براى غير نماز واجب نيز اگر بىاختيار فرو رود قضا لازم نيست گرچه بهتر است قضا كند نهم - آنكه عمداً قى كند دهم - آنكه به تفصيلى كه قبلًا گذشت در شب جنب شود و بخوابد و بيدار شود و براى بار دوّم يا سوّم بخوابد و صبح شود . مسئله 1777 - اگر غير آب ، چيز ديگرى را در دهان ببرد و بىاختيار فرو رود يا آب داخل بينى كند و بىاختيار فرو رود بنابر احتياط مستحب قضاى آن را بگيرد . مسئله 1778 - مضمضهء زياد براى روزه‌دار مكروه است . و اگر بعد از مضمضه بخواهد آب دهان را فرو برد ، سه مرتبه آب دهان را بيرون بريزد تا يقين كند آب خارج ، در دهان باقى نمانده است . مسئله 1779 - اگر انسان بداند كه به واسطهء مضمضه ، بىاختيار ، يا از روى فراموشى آب وارد گلويش مىشود نبايد مضمضه كند . مسئله 1780 - اگر در ماه رمضان ، بعد از تحقيق يقين كند كه صبح نشده و كارى كه روزه را باطل مىكند انجام دهد ، بعد معلوم شود صبح بوده قضا لازم نيست . مسئله 1781 - اگر انسان شكّ كند كه مغرب شده يا نه ، نمىتواند افطار كند ، و اگر افطار كند قضا ، بلكه كفّاره بر او واجب است . و اگر شكّ كند كه صبح شده يا نه ، مىتواند كارى كه روزه را باطل مىكند انجام دهد ولى احتياط مستحب اين است كه پيش از تحقيق ، كارى كه روزه را باطل مىكند انجام ندهد اگر معلوم شد كه صبح شده بايد قضا كند .