الشيخ محمد علي الگرامي القمي

20

رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)

مسئله 12 - مسائلى را كه انسان غالباً به آنها احتياج دارد واجب است ياد بگيرد . مسئله 13 - اگر براى انسان مسأله‌اى پيش آيد كه فتواى اعلم را نداند و امكان تحقيق آن نباشد مىتواند به فتواى غير اعلم عمل كند و اگر معلوم شد كه اعلم آن را باطل مىداند بعداً اعاده كند . و اگر راه احتياط را مىداند بهتر است از اوّل احتياط كند . مسئله 14 - اگر كسى فتواى مجتهدى را به ديگرى بگويد چنانچه فتواى آن مجتهد عوض شود لازم نيست به او خبر دهد كه فتوا عوض شده ولى اگر بعد از گفتن فتوا بفهمد اشتباه كرده ؛ تا حدّ ممكن بايد اشتباه را بر طرف كند و اگر در نوشتار يا سخنرانى اظهار كرده بايد بطور مكرّر توضيح دهد تا افرادى كه به اشتباه افتاده‌اند با خبر شوند . مسئله 15 - اگر مكلّف مدتى بدون تقليد عمل كند در صورتى اعمال او صحيح است كه مطابق با واقع انجام شده باشد ، و اگر عبادت بوده و به قصد قربت آن را بجا آورده باشد و راه بدست آوردن مطابقت با واقع اين است كه يا بعداً علم پيدا كند كه مطابق با واقع بوده يا آنكه مطابق فتواى مجتهدى كه فعلًا وظيفه‌اش تقليد از او است واقع شده باشد . مسئله 16 - عدول از مجتهدى كه جامع شرايط فتوا مىباشد به مجتهد ديگر جائر نيست مگر آنكه دومى اعلم باشد يا بداند كه دومى يا اعلم است يا مساوى و در غير اين دو صورت اگر عدول كرده باشد بايد به مجتهد اوّل برگردد . مسئله 17 - اگر فتواى مجتهد تغيير كند مقلد بايد طبق فتواى جديد عمل كند ولى اعمال گذشته‌اش نيز صحيح است و اعاده ندارد و همين‌طور است هنگامى كه از مجتهدى به مجتهد ديگر برمى گردد ، اگر تقليد سابق و جديد طبق موازين تحقيق انجام شده باشد . مسئله 18 - اگر نمىداند تقليد سابق او درست بوده يا نه بايد بنابر صحّت بگذارد و از اين به بعد تحقيق كند . مسئله 19 - اگر دو مجتهد از هر جهت مساوى باشند مىتواند تبعيض در تقليد نموده در برخى مسائل از يكى و در برخى ديگر از ديگرى تقليد كند هر چند فتواى راحت‌تر را انتخاب نمايد . مسئله 20 - استنباط احكام شرعيّه پس از اين همه قرن‌ها كه از زمان پيامبر ( ص ) و ائمه معصومين ( عليهم السلام ) مىگذرد كار آسانى نيست و كسانى كه قدرت استنباط ندارند نبايد اظهار نظر كنند كه مرتكب حرام بزرگى مىشوند .