الشيخ محمد علي الگرامي القمي
199
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
مسئله 1129 - سجده بر گِل و خاك سستى كه پيشانى روى آن آرام نمىگيرد باطل است . ولى اگر بعد از آنكه مقدارى فرو رفت آرام بگيرد ، اشكال ندارد . مسئله 1130 - اگر در سجده اوّل مُهر به پيشانى بچسبد و بدون اين كه مُهر را بردارد ، به سجده رود اشكال دارد ، بلكه بايد مُهر را از پيشانى بردارد ، و بعد به سجده رود . مسئله 1131 - اگر در بين نماز چيزى كه بر آن سجده مىكند گم شود و چيز ديگرى كه سجده بر آن صحيح است نداشته باشد ، چنانچه وقت وسعت دارد ، بايد نماز را رها كند و اگر وقت تنگ است ، بايد به لباسش اگر از پنبه يا كتان است ، سجده كند و بعد از آن بر لباسش كه از چيز ديگر باشد ، و اگر آن هم نشود بر پشت دست ، يا اشياء معدنى ، مانند انگشتر عقيق سجده نمايد ، و تا سجده بر پشت دست ممكن است ، به چيزهاى معدنى سجده نكند ، و بعد از معدن بر هر چيز ديگر . مسئله 1132 - هرگاه در حال سجده بفهمد پيشانى را بر چيزى گذاشته كه سجده بر آن باطل است ، اگر ممكن باشد ، بايد پيشانى را از روى آن به روى چيزى كه سجده بر آن صحيح است بكشد ، و اگر ممكن نباشد ، چنانچه وقت نماز وسعت دارد . بايد نماز را رها كند و از سر بگيرد . ولى احتياط آن است كه ذكر سجده را بگويد و دوباره سجده بر لباس و يا چيز ديگرى كه ذيلًا مىگوييم بجا آورد و نماز را تمام كرده دوباره بخواند . و اگر وقت تنگ است ، در صورتى كه لباسش از پنبه يا كتان است ، بايد پيشانى را از روى آن به روى لباسش بكشد و بعد از آن بر لباسش كه از چيز ديگر است و بعد از آن به پشت دست و اگر آن هم نشد به چيز معدنى ، بدون اينكه پيشانى را بلند كند ، به روى اينها بكشد ، و اگر هيچ يك از اينها ممكن نشد ، همانطور كه هست سجده را تمام كند و صحيح است . مسئله 1133 - اگر بعد از سجده بفهمد پيشانى را روى چيزى گذاشته كه سجده بر آن باطل است ، اشكال ندارد . مسئله 1134 - سجده كردن براى غير خداوند متعال حرام مىباشد ، و بعضى از مردم كه مقابل قبر ائمّه ( عليهم السلام ) پيشانى را به زمين مىگذارند ، اگر براى شكر خداوند متعال باشد ، اشكال ندارد و گرنه حرام است . هرچند بهعنوان پرستش ، نمىباشد .