مسئله 1115 - اگر پيشانى بىاختيار بجاى سجده بخورد و بلند شود ، سجده به عمل نيامده است و بايد سجده را بطور صحيح بجا آورد ، و بعد از تمام شدن ، احتياط مستحب آن است كه دو مرتبه نماز را بخواند . ولى اگر شروع سجده با اختيار باشد و پيشانى بىاختيار از روى مُهر بلند شود ، بايد سر را نگهدارد كه دوباره برنگردد ، و اگر بىاختيار برگشت ، اشكال ندارد و با قبلى يك سجده حساب مىشود . مسئله 1116 - جايى كه انسان بايد تقيّه كند ، اگر بتواند بر حصير يا چيزى كه سجده بر آن صحيح مىباشد ، طورى سجده كند كه به زحمت نيفتد ، نبايد بر فرش و مانند آن سجده نمايد ، و اگر نمىتواند ، احتياط لازم آن است كه در صورت امكان براى نماز بجاى ديگر برود ، والّا در همانجا نماز بخواند و بر فرش و مانند آن سجده نمايد و صحيح مىباشد . مسئله 1117 - اگر روى تُشك پَر يا چيز ديگرى كه بدن روى آن آرام نمىگيرد سجده كند ، باطل است ، ولى چنانچه بعد از سرگذاشتن و مقدارى پايين رفتن ، بدن آرام بگيرد ، اشكال ندارد . مسئله 1118 - اگر انسان ناچار شود كه در زمين گِل نماز بخواند ، چنانچه آلوده شدن بدن و لباس براى او دشوارى و مشقّت نمىآورد بنابر احتياط لازم سجده و تشهّد را بطور معمول بجا آورد ، و اگر مشقّت دارد ، مىتواند در حالى كه ايستاده ، براى سجده با سر اشاره كند و تشهّد را ايستاده بخواند . و اگر در عين مشقّت سجده و تشهّد را بطور معمول بجا آورد ، نمازش صحيح است . مسئله 1119 - در ركعت اوّل و ركعت سومّى كه تشهّد ندارد ، مثل ركعت سوّم نماز ظهر و عصر و عشا ، احتياط مستحب است كه بعد از سجده دوّم قدرى بىحركت بنشيند و بعد برخيزد ، و اين عمل را جلسه استراحت مىگويند . چيزهايى كه سجده بر آن‌ها صحيح است مسئله 1120 - بايد بر زمين و چيزهاى غير خوراكى كه از زمين مىرويد ، مانند چوب و برگ درخت سجده كرد . و سجده بر چيزهاى خوراكى و پوشاكى و جواهرات و فلزات معدنى مانند طلا و فيروزه و عقيق صحيح نيست . ولى سجده بر سنگ‌هاى معدنى چون مرمر و سنگ سياه مانعى ندارد .