الشيخ محمد علي الگرامي القمي
193
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
نكرده ، بايد بايستد و ركوع را بجا آورد و بعد از تمام شدن نماز براى زيادى سجده ، احتياطاً دو سجدهء سهو بجا آورد و اگر احتياطاً نماز را دوباره بخواند بهتر است . مسئله 1087 - مستحب است پيش از رفتن به ركوع در حالى كه راست ايستاده تكبير بگويد و در ركوع زانوها را به عقب دهد و پشت را صاف نگهدارد و گردن را بكشد و مساوى پشت نگهدارد و بين دو قدم را نگاه كند و پيش از ذكر يا بعد از آن صلوات بفرستد و بعد از آنكه از ركوع برخاست و راست ايستاد در حال آرامى بدن بگويد : « سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ » يعنى خداوند ستايش ستايشگر را مىشنود . مسئله 1088 - مستحب است در ركوع ، زن دست را از زانو بالاتر بگذارد و زانوها را به عقب ندهد . سجود مسئله 1089 - نمازگزار بايد در هر ركعت از نمازهاى واجب و مستحب ، بعد از ركوع دو سجده كند و سجده آن است كه پيشانى و كف دو دست و سر دو زانو و سر دو انگشت بزرگ پاها را بر زمين بگذارد . مسئله 1090 - دو سجده از يك ركعت با هم ركن است كه اگر كسى در نماز واجب عمداً يا از روى فراموشى هر دو را ترك كند ، يا دو سجده اضافه نمايد ، نمازش باطل است . مسئله 1091 - اگر عمداً يك سجده كم يا زياد كند ، نماز باطل مىشود و اگر سهواً يك سجده كم كند حكم آن در مسائل بعدى گفته خواهد شد . مسئله 1092 - اگر پيشانى را عمداً يا سهواً به زمين نگذارد ، سجده نكرده است ، اگر چه جاهاى ديگر به زمين برسد . ولى اگر پيشانى را به زمين بگذارد و سهواً جاهاى ديگر را به زمين نرساند ، يا سهواً ذكر نگويد سجده صحيح است . مسئله 1093 - احتياط واجب آن است كه در سجده سه مرتبه « سُبْحانَ اللهِ » يا يك مرتبه « سُبْحانَ رَبِّيَ الأعْلي وَ بِحَمْدِهِ » بگويد ، يا ذكر ديگرى كه به قدر سه « سُبْحانَ اللهِ » باشد . چنانچه در ركوع گفته شد . و بايد اين كلمات به عربى صحيح گفته شود . و مستحب است « سُبْحانَ رَبِّيَ الأعْلي وَ بِحَمْدِهِ » سه يا پنج يا هفت مرتبه يا بيشتر بگويد ، و به فرد ختم كند . مسئله 1094 - در سجود بايد در حال ذكر واجب ، بدن آرام باشد و موقع گفتن ذكر مستحب هم ، اگر آن را به قصد ذكرى كه براى سجده دستور دادهاند بگويد ، بنابراحتياط