الشيخ محمد علي الگرامي القمي
181
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
مسئله 996 - مستحب است پيش از تكبيرة الاحرام بگويد : « يا مُحْسِنُ قَدْ اتاكَ الْمُسيء وَ قَدْ امَرْتَ الْمُحْسِنَ انْ يَتَجاوَزَ عَنِ الْمُسيء انْتَ الْمُحْسِنُ وَ انَا الْمُسيءُ . بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ صَلِّ عَلي مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ تَجاوَزْ عَنْ قَبيحِ ما تَعْلَمُ مِنّي » . يعنى : اى خدايى كه به بندگان احسان مىكنى بنده گنهكار به در خانهء تو آمده و تو امر كردهاى كه نيكوكار از گناهكار بگذرد ، تو نيكوكارى و من گناهكار بحقّ محمَّد و آلمحمّد ( عليهم السلام ) رحمت خود را بر محمَّد و آلمحمَّد ( عليهم السلام ) بفرست و از بديهايى كه ميدانى از من سر زده بگذر . پس از تكبير هم بهقصد رجاء ثواب اشكال ندارد . مسئله 997 - مستحب است موقع گفتن تكبير اوّل نماز و تكبيرهاى بين نماز دستها را تا مقابل گوشها بالا ببرد . مسئله 998 - اگر شكّ كند كه تكبيرة الاحرام را گفته يا نه ، چنانچه مشغول خواندن چيزى پس از تكبير شده ، به شكّ خود اعتنا نكند و اگر چيزى نخوانده ، بايد تكبير را بگويد . مسئله 999 - اگر بعد از گفتن تكبيرة الاحرام شكّ كند كه آن را صحيح گفته يا نه ، چنانچه مشغول خواندن چيزى پس از تكبير شده به شكّ خود اعتنا نكند و همچنين است اگر چيزى نخوانده و لكن احتياط مستحب آن است كه در اين صورت نماز را تمام كند و دوباره بخواند . قيام ( ايستادن ) مسئله 1000 - قيام در موقع گفتن تكبيرة الاحرام و قيام پيش از ركوع كه آن را قيام متّصل به ركوع مىگويند ركن است ، ولى قيام در موقع خواندن حمد و سوره و قيام بعد از ركوع ركن نيست و اگر كسى آن را از روى فراموشى ترك كند نمازش صحيح است . مسئله 1001 - واجب است پيش از گفتن تكبير و بعد از آن لحظه اى بايستد ، تا يقين كند كه همه تكبير در حال ايستادن بوده است . مسئله 1002 - اگر ركوع را فراموش كند و بعد از حمد و سوره بنشيند و يادش بيايد كه ركوع نكرده ، بايد بايستد و به ركوع رود و اگر بدون اينكه بايستد به حال خميدگى به ركوع برگردد ، چون قيام متّصل به ركوع را بجا نياورده ، نماز او باطل است . مسئله 1003 - موقعى كه ايستاده است ، بايد بدن را حركت ندهد و به طرفى خم نشود و بجايى تكيه نكند ولى اگر از روى ناچارى باشد ، يا در حال خم شدن براى ركوع پاها را حركت دهد ، اشكال ندارد .