الشيخ محمد علي الگرامي القمي
176
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
« حَيَّ عَلي خَيْرِ الْعَمَلِ » يعنى : بشتاب براى بهترين كارها ( نماز ) . « قَدْ قامَتِ الصَّلوةُ » يعنى : به تحقيق نماز برپا شد . « لا الهَ الَّا اللّهُ » يعنى : معبودى نيست مگر خدايى كه يكتا و بىهمتا است . مسئله 962 - بين جملههاى اذان و اقامه بايد خيلى فاصله نشود و اگر بين آنها بيشتر از معمول فاصله بيندازد ، بايد دوباره آنها را از سر بگيرد . مسئله 963 - در پنج مورد اذان ساقط مىشود : اوّل - نماز عصر روز جمعه . دوّم - نماز عصر روز عرفه كه روز نهم ذىحجّه است . سوّم - نماز عشا شب عيد قربان براى كسى كه در مشعر الحرام باشد . چهارم - نماز عصر و عشاى زن مستحاضه . پنجم - نماز عصر و عشا كسى كه نمىتواند از بيرون آمدن بول و غائط خوددارى كند . و در اين پنج نماز در صورتى اذان ساقط مىشود ، كه با نماز قبلى هيچ فاصله نشود ، يا فاصله كمى بين آنها باشد ، و فاصله شدن نافله براى عدم سقوط اذان كافى است در غير از اين پنج مورد هم هر جا كه دو نماز ظهر و عصر يا مغرب و عشا را جمع كرده با هم مىخواند ، براى نماز دوّم اذان نگويد بهتر است ، بلكه به احتياط واجب در همهء آن پنج مورد و هر موردى كه جمع كند براى نماز دوّم بايد اذان گفته نشود . مسئله 964 - اگر براى نماز جماعتى اذان و اقامه گفته باشند ، كسى كه با آن جماعت نماز مىخواند نبايد براى نماز خود اذان و اقامه بگويد . مسئله 965 - اگر براى خواندن نماز به مسجد برود و ببيند جماعت تمام شده ، تا وقتى كه صفها بهم نخورده و جمعيّت متفرّق نشده ، مىتواند براى نماز خود ، اذان و اقامه نگويد يعنى به اذان و اقامه آنان اكتفا نمايد . مسئله 966 - در جايى كه عدّهاى مشغول نماز جماعت هستند ، يا نماز آنان تازه تمام شده و صفها بهم نخورده است ، اگر انسان بخواهد فُرادى يا با جماعت ديگر كه در آن محلّ برپا مىشود نماز بخواند ، با سه شرط اذان و اقامه از او ساقط مىشود : اوّل - آنكه براى آن نماز اذان و اقامه گفته باشند . دوّم - آنكه آن نماز جماعت باطل نباشد . سوّم - آنكه نماز او و نماز جماعت در يك مكان باشد . پس اگر نماز جماعت ، داخل مسجد بزرگى باشد و او بخواهد در طرف ديگر مسجد نماز بخواند ، مستحب است اذان و اقامه بگويد .