الشيخ محمد علي الگرامي القمي
120
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
باشد ، بايد به آسانترين راه او را بيرون آورند ، و چنانچه ناچار شوند كه او را قطعه قطعه كنند اشكال ندارد ؛ ولى بايد به وسيله شوهرش اگر اهل فنّ است ، او را بيرون بياورند و اگر ممكن نيست زنى كه اهل فنّ باشد و اگر آن هم ممكن نيست ، مرد محرمى كه اهل فنّ باشد ، و اگر آن هم ممكن نشود ؛ ناچار مرد نامحرمى كه اهل فنّ باشد بچّه را بيرون بياورد ، و در صورتى كه آن هم پيدا نشود ، زنى كه اهل فنّ نباشد اگر بتواند بچّه را بيرون آورد . مسئله 652 - هر گاه مادر بميرد و بچّه در شكمش زنده باشد - اگر چه اميد زنده ماندن طفل را نداشته باشند - بايد بوسيله كسانى كه در مسأله پيش گفته شد ، پهلوى چپ او را بشكافند و بچّه را بيرون آورند ، و دوباره بدوزند . مگر اينكه تشخيص داده شود كه بچّه از طرف ديگر سالم بيرون مىآيد و از طرف چپ سالم بيرون نمىآيد . مستحبات دفن مسئله 653 - مستحب است ، قبر را به اندازه قدّ انسان متوسط گود كنند ، و ميّت را در نزديكترين قبرستان دفن نمايند ، مگر آنكه قبرستان دور تر ، از جهتى بهتر باشد ، مثل آنكه مردمان خوب در آنجا دفن شده باشند ؛ يا مردم براى فاتحه اهل قبور بيشتر به آنجا بروند ، و نيز مستحب است ، جنازه را در چند قدمى قبر ، زمين بگذارند و تا سه مرتبه كم كم نزديك ببرند ، و در هر مرتبه ، زمين بگذارند و بردارند و در نوبت چهارم وارد قبر كنند ، و اگر ميّت مرد است ، در دفعه سوّم طورى زمين بگذارند كه سر او طرف پائين قبر باشد و در دفعه چهارم از طرف سر وارد قبر نمايند ، و اگر زن است در دفعه سوّم طرف قبله قبر بگذارند و به پهنا وارد قبر كنند ، و در موقع وارد كردن ، پارچهاى روى قبر بگيرند ؛ و نيز مستحب است جنازه را به آرامى از تابوت بگيرند و وارد قبر كنند ، و دعاهايى كه دستور داده شده ، پيش از دفن و موقع دفن بخوانند ، و بعد از آنكه ميّت را در لحد گذاشتند ؛ گرههاى كفن را باز كنند ، و صورت ميّت را روى خاك بگذارند و بالشى از خاك زير سر او بسازند ، و پشت ميّت مقدارى خاك يا خشت بگذارند كه ميّت به پشت برنگردد و براى قبر لحد بسازند كه خاك روى ميّت نريزد ، به اين صورت كه قسمت پائين قبر را باريكتر بگيرند كه بتوانند دو طرف قبر را با خشت و آجر و مانند آن بههم وصل كنند ، و يا طرف قبله قبر را از پائين توسعه دهند و ميّت را در آن قرار دهند كه خاكها پشت او ريخته شود ، و قبر را محكم بسازند ، و پيش از آنكه لحد را بپوشانند ، دست راست را به شانه راست ميّت بزنند و دست چپ را بافشار بر شانه چپ ميّت بگذارند ، و دهان را نزديك