الشيخ محمد علي الگرامي القمي
103
رساله توضيح المسائل (1390ش) (فارسى)
غسل مسّ ميّت مسئله 542 - اگر كسى بدن انسان مردهاى را كه سرد شده و غسلش ندادهاند مسّ كند ، يعنى جايى از بدن خود را به آن برساند ، بايد غسل مسّ ميّت نمايد ؛ چه در خواب مسّ كند چه در بيدارى ، با اختيار مسّ كند يا بىاختيار ، حتّى اگر ناخن يا استخوان او به ناخن يا استخوان ميّت برسد ، بايد غسل كند ، ولى اگر حيوان مردهاى را مسّ كند ، غسل بر او واجب نيست . مسئله 543 - براى مسّ مردهاى كه تمام بدن او سرد نشده ، غسل واجب نيست ، اگر چه جايى را كه سرد شده ، مسّ نمايد . مسئله 544 - اگر موى خود را به بدن ميّت برساند ، يا بدن خود را به موى ميّت يا موى خود را به موى ميّت برساند ، هر چند به دنباله موى بلند ميّت باشد ، احتياط واجب آن است كه غسل كند . مسئله 545 - براى مسّ بچّهمرده ، حتّى بچّه سقط شدهاى كه چهار ماه او تمام شده و در آن روح دميده شده بوده ، غسل واجب است . بلكه بنابر احتياط مستحب ، براى مسّ بچّه سقط شدهاى هم كه از چهار ماه كمتر دارد ، بايد غسل كرد . بنابراين اگر بچّه چهار ماههاى كه روح پيدا كرده ، بوده مرده به دنيا بيايد ، مادر او بايد غسل مسّ ميّت كند و اگر بچّه كمتر از چهار ماه داشته باشد ، بنابر احتياط مستحب مادر او غسل مسّ ميّت نمايد . مسئله 546 - بچّهاى كه بعد از مردن مادر به دنيا مىآيد ، اگر بدن مادر سرد شد و بچه با ظاهر آن بر خورد كند ، وقتى بالغ شد بنابر احتياط واجب ، بايد غسل مسّ ميّت كند . مسئله 547 - اگر انسان ، ميّتى را كه سه غسل او كاملًا تمام شده مسّ نمايد ، غسل بر او واجب نمىشود ، ولى اگر پيش از آنكه غسل سوّم تمام شود ، جايى از بدن او را مسّ كند - اگر چه غسل سوّم آنجا تمام شده باشد - بايد غسل مسّ ميّت نمايد . مسئله 548 - اگر ديوانه يا بچّه نابالغى ميّت را مسّ كند ، بعد از آنكه آن ديوانه عاقل يا بچّه بالغ شد ، بنابر احتياط واجب بايد غسل مسّ ميّت نمايد . مسئله 549 - اگر از بدن مردهاى كه غسلش ندادهاند ، قسمتى كه داراى استخوان است جدا شود ، و پيش از آنكه قسمت جدا شده را غسل دهند ، انسان آن را مسّ نمايد ؛ بايد غسل مسّ ميّت كند ؛ بلكه اگر قسمتى كه جدا شده استخوان نداشته باشد ، بنابر احتياط واجب غسل مسّ ميّت نمايد . ولى قطعه جدا شده از بدن زنده اگر مسّ شود غسل لازم نيست ، مگر اينكه استخوان داشته باشد ، كه به احتياط واجب غسل لازم است .