الشيخ محمد علي الگرامي القمي
76
خدا در نهج البلاغه (فارسى)
حقيقتى فرارويمان نهاده شده و آن ناآگاهى ما از نهاد و ذات جمادات است . از پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و إله منقول است كه فرمود : « اللّهمّ أرني الأشياء كما هى » ؛ پروردگارا ! هر چيزى را همانطور كه هست به من بنمايان . مراد آن است كه هر موجودى ، فراتر از اين چهرهء آشكار ديدنى ، چهرهاى پنهانى دارد و مقصود حضرت صلّى اللّه عليه و إله درك واقع و چيزى غير از اين ظواهر است . نگوييد كه شما داستان مىسراييد و افسانه مىبافيد ! چهرهء واقعى در پيشگاه ديدگان ماست ! در عصر اكتشافات علمى و فيزيكى ، واقعيت فرا چنگ بشر است ! عناصر و ذرّات اوليهء عناصر هم كه كشف شده است ! تعداد الكترونهاى هستهء اتم نيز كه به دست آمده است ! چطور مىگوييد از واقعيت اشيا بىاطلاعيم ! امّا قدرى آهستهتر ! حقيقت اشياى بىجان فقط همين عناصر و ذرات اوليهء عناصر نيست ، اينها زير بناهاى مادّى جماداتند ، ولى آيا پديدهء بىجان به جز اين عناصر مادّى چيزى ديگر دربر ندارد ؟ آيا حقيقت نيروى جاذبه ، كه نيوتن آن را قانونى عمومى مىدانست و از حقيقتش اظهارى بىاطلاعى مىكرد ، آشكار شده است ؟ آيا قوانين حاكم بر موجودات بىجان ، همان قوانين موجود در يك ماشين يا يك ساعت است يا علاوه بر اين ، نيرويى ارادى بر آنها حكم مىراند ؟ در قرآن مجيد ، آسمانها و زمين به « آمدن » فراخوانده شدهاند ، چه از سر ارادت و چه از روى اكراه ، و آنها پاسخ دادهاند كه ما از روى اطاعت و