برايشان ساخته ، و پوست و استخوان بديشان بخشيده است » « 1 » . نظم جهان ، صورتهاى گوناگون مىپذيرد : ارتباط كلّى جهان ، حركت مواد تكوّن انسان ، حركت تكاملى تمامى پديده‌ها ، تطابق كامل نظم ذرّات با كهكشانها و هماهنگى حيوانات كوچك و بزرگ و همه اينها نشانه‌هايى نمايان از نظم جهان را دربر دارند . انگشت نورانى على عليه السّلام چنين بر چهره‌هاى گوناگون نظم اشاره مىكند : نظم در تكوّن انسان ، نظم در آغازين نقطهء آفرينش جهان ، نظم در همه مخلوقات و نظم در موجودات كوچك : « أيّها المخلوق السّوىّ ، و المنشأ المرعىّ فى ظلمات الأرحام و مضاعفات الأستار ، بدئت من سلالة من طين ، و وضعت فى قرار مكين إلى قدر معلوم ، و أجل مقسوم . تمور فى بطن أمّك جنينا . لا تحير دعاء ، و لا تسمع نداء . ثمّ أخرجت من مقرّك إلى دار لم تشهدها ، و لم تعرف سبل منافعها ؛ اى آفريدهء موزون و پديدهء در تاريكى زهدان و پرده‌هاى سنگين و تودرتو ، تو همانى كه از گل فشرده پديد آمدى و در جايگاهى مطمئن تا روز معلوم و عمر معيّن نشسته‌اى . تو به صورت « جنين » در شكم مادرت موج مىزدى و شنا مىكردى . نه آوازى را مىشنيدى و نه توان پاسخ گفتن به دعوتگرى را داشتى . آنگاه از جايگاهت به خانه‌اى كه نديده بودى و راههاى منافع آن را نمىشناختى ، بيرون رانده شدى » « 2 » . در جملهء ياد شده ، امام عليه السّلام با اشاره به نظم دقيق جنين در مسير حركت

--> ( 1 ) . نهج البلاغه ، خطبه 227 . ( 2 ) . نهج البلاغه ، خطبه 162 .