عز الدين حسينى زنجانى
82
شرح خطبه حضرت زهرا (ع) (فارسى)
نعمتها پى در پى نمىرسيد چه بدبختى پيش مىآمد ، در نظر گرفت . قرآن كريم جمعيتى را كه توالى نعمتها آنها را غافل ساخته و گرفتار كفران و در نتيجه از دست رفتن نعمتها شدهاند ، چنين توصيف مىكند : براى مردم سبا در مساكن آنها نشانهاى بود ؛ دو باغ از طرف راست و چپ . به زبان انبيا به آنها گفتيم : از نعمتهايى كه خداى متعال به شما ارزانى فرموده است استفاده نماييد و شكرش را به جا آوريد . شهرى بسيار خوب و پاكيزه و پروردگارى بسيار بخشنده است . اما مردم سبا سركشى نمودند و ما سيل بنيان كن را به باغهاى آنها فرستاديم و آن دو باغ را به دو باغ داراى گياه خمط تلخ و بىمزه و سدر اندك تبديل نموديم . . . و ما ميان آنها و شهرها كه با دهكدههاى آباد مبارك گردانيده و مقرر داشته بوديم كه در اين دهكدههاى آباد شب و روز در امنيت مطلق به سير و گردش بپردازند ولى آنان در اثر كثرت و توالى نعمت سخت سير و خسته شده بودند . گفتند : پروردگارا ! ميان سفرهاى ما دورى انداز ( تا مسافتى را در بيابان خشك حركت نماييم ! و آنان به خود ستم نمودهاند ؛ در نتيجه آنها را از بين برده و از آنها افسانهها ساختيم . « 1 » ناتوانى از شمارش نعمتها متن : جمَّ عن الاحصاء عددُها ؛ نعمتهاى الهى فزونتر از آن است كه بتوان آنها را به شماره درآورد . شرح : فرازهاى قبلى از جهت كيفيت و چگونگى نعمتها مانند ابتدايى ، عمومى و رسابودن آنها مورد نظر بود . در اين فراز به كميت آنها اشاره فرموده است . همانطور كه در قرآن مىفرمايد : « وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ لاتُحْصُوها » ؛ اگر بخواهيد نعمتهاى خدا را بشماريد نمىتوانيد .
--> ( 1 ) . « لَقَدْ كانَ لِسَبَأ فِى مَسكِنِهِمْ آيَةٌ جَنَّتانِ عَنْ يَمِينٍ وَشِمالٍ كُلُوا مِنْ رِزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوا لَهُ بَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَرَبٌّ غَفُورٌ * فَأَعْرَضُوا فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ سَيْلَ العَرِمِ وَبَدَّلْناهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَواتَىْ أُكُلٍ خَمْطٍ وَأَثْلٍ وَشَىءٍ مِنْ سِدْرٍ قَلِيلٍ . . . وَجَعَلْنا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ القُرى الَّتِى بارَكْنا فِيها قُرىً ظاهِرَةً وَقَدَّرْنا فِيها السَّيْرَ سِيرُوا فِيهَا لَيالِىَ وَأَيّاماً آمِنِينَ * فَقالُوا رَبَّنا باعِدْ بَيْنَ أَسْفارِنا وَظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ فَجَعَلْناهُمْ أَحادِيثَ وَمَزَّقْناهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ . . . » ( سبأ ( 34 ) آيات 15 - 19 ) .