هم پذيرفته و حتماً همين جنبه روانى را هم ضمن فوائد ديگر در نظر گرفته است . انسان با قرارداد با خداوند و تعهد به عمل آن پوششى در برابر بهار توبه شكن ايجاد نموده از سقوط تدريجى حفظ خواهد شد ، بلكه كم كم اراده‌اى نيرومند نيز پيدا خواهد نمود . همانطور كه بيشتر فلاسفه گفته‌اند براى تحقق هر عملى در خارج تصور آن و درك فائده آن و سپس اشتياق به آن و وانگهى فرمان مغز به قواى فعاله بدن و جنبش آنها لازم است . با اختلاف درك ، و روشنى يا مبهم بودن صورتدرك شده ، اشتياق و ميل به آن نيز تفاوت پيدا مىكند . « 1 » گاهى شوق چنان شديد است كه هيچ چيزى نمىتواند سد او گردد و فى المثل آن مرد عرب را در برابر يك ديدار پنهانى ليلى وادار به نذر سفر حج با پاى پياده و برهنه مىكند . علىّ اذا مازرت ليلى بخفية * زيارة بيت اللّه رجلان حافيا « بر گردن من باد كه اگر ليلى را نهانى ديدار كنم پياده با پاى برهنه كعبه را زيارت كنم ! » ولى گاهى هم شوق چندان شديد نيست ، اشتياق دارد ولى نه چندان كه خونش به جوش آمده و آثار شوق در چهره‌اش نمايان شده باشد . و بيان

--> ( 1 ) - « اشارات » تأليف ابن سينا نمط هشتم .