خواهد بود و با توجّه به آنچه گفتيم ، اگر كسى در برابر او تسليم نشود و ايمان به او نداشته باشد ، در حقيقت ، در برابر خدا و پيامبرش تسليم نشده است و اگر بعضى بگويند ما تنها آن رهبرى را قبول داريم كه مستقيماً از سوى خدا باشد و رهبرى را كه از ناحيهء پيامبر معرّفى گردد نمىپذيريم ، چنين فكرى ناشى از همان روح گردن‌كشى و عدم تسليم است كه ضدّ معناى اسلام مىباشد . تسليم ، يا روح عبادت از آنچه تاكنون بيان شد روشن گرديد كه تسليم ، روح عبادت است . اگر تسليم حاصل نشد ، عبادت ، هر اندازه هم كه طولانى و طاقت فرسا باشد ، فاقد ارزش خواهد بود ، زيرا اين تسليم است كه عبادت را معنا مىبخشد و تسليم آن وقتى محقّق مىشود كه هواى نفس و كشش‌هاى نفسانى بر دستورهاى الهى پيشى نگيرد و انسان در برابر حجّت خدا - با واسطه يا بىواسطه - تسليم و مطيع باشد . از امام علىّ بن الحسين عليه السلام روايت شده است كه : موسىبن‌عمران عليه السلام بر مردى گذشت كه دستش را به‌سوى آسمان بلند كرده و خدا را مىخواند . هفت روز بعد دوباره گذار او به آن جا افتاد ، و آن شخص را به همان حال يافت . گفت : پروردگارا ! اين بندهء توست كه هفت روز از درگاه تو درخواست مىكند و تو دعاى او را اجابت نمىكنى ؟ ! ندا آمد : اى موسى ! اگر همچنان دعا كند تا دست و زبانش از كار بيفتد ، من دعاى او را اجابت نخواهم كرد ، مگر اين كه از درى داخل شود كه تعيين كرده‌ام . « 1 » پس روح دعا ، خواندن خداوند متعال است ، آن هم از راهى كه خودش

--> ( 1 ) . بحارالانوار ، ج 2 ، ص 262