و در هستى ، و در قواى ديگر عين احتياج و نياز باشد و حتى وسيله‌اى كه با آن كارى را انجام بدهد مالك نباشد در اين صورت حقى متصور نيست . اگر فرض كنيم كسى به كارگر نيروى بدنى و اعضا و جوارح داد سپس از او درخواست كارى نمود ، آيا در چنين موردى حقى براى كارگر متصور است ؟ خير ، زيرا در همهء احوال از سرتا پا نياز است . مطيع ، نيروى فرمانبرى را با رزق پروردگار و شوق به عبادت را با الطاف نهانى او پيدا كرده و با اعضا و جوارحى كه وى بخشيده به وظايف بندگى قيام نموده كه اگر بنا بر تفضل نباشد و عادلانه حساب شود همهء كوشش مطيعان ، در برابر يك نعمت از نعمت‌هاى بىشمار از بين خواهد رفت . پس تمام نعمت‌هاى الهى ابتدايى است . هماهنگى نعمت‌ها متن : و سبوغ آلاءٍ أسداها . شرح : در اين فراز پارهء تن پيامبر صلى الله عليه و آله به يكى از حقايق قرآنى اشاره مىفرمايد : « فَارْجِعِ البَصَرَ هَلْ تَرى مِنْ فُطُورٍ * ثُمَّ ارْجِعِ البَصَرَ كَرَّتَيْنِ يَنْقَلِبْ إِلَيْك البَصَرُ خاسِئاً وَهُوَ حَسِيرٌ » ؛ « 1 » با دقت ، نظر خود را به جهان هستى افكن . آيا [ با وصف اين كه موجودات ، بىشمار و در ظاهر بىارتباط هستند ] پاشيدگى و جدايى

--> ( 1 ) . ملك ، آيات 3 - 4 . .