1 . گرايش به تن آسايى و دورى از حق « اخلاد » به معناى ركود و اعتماد نمودن است ، به تصور اين كه آن شىء و يا حالت ، ماندنى است . چون « خلود » مصونيت شىء از تباهى است و هر چه كه دير تباه شود ، عرب در مورد آن « خلود » را به كار مىبرد . « خفض » به معناى تن آسايى است . يعنى مىبينم كه شما به شدت تمايل به تن آسايى پيدا كرده‌ايد . شما انصار نه اين است كه با گرايش به تن‌آسايى قصد داشتيد كسى را كه سزاوارتر به خلافت بود پس بزنيد ؛ ولى نتيجه ونهايت و طبيعت تن آسايى در شما آن شد كه بدون توجه ، به طرف باطل و حكومت ظالمانه كشيده بشويد و در ضمير ناخودآگاهتان خواهان دنيا و عيش و نوش آن بوديد . لاجرم به سويى كشيده شديد كه به جهت تأمين تن آسايى با تضييع حقوق ملت روبه‌رو شديد . متن : خَلَوتم بِالدَعة . شرح : كسى كه با شخصى خلوت نمود ، معنايش اين است كه غير او را از محضرش مىراند و با مقصود خود خلوت مىكند . يعنى به عوض مقصدهاى عالى كه امت اسلامى به حكم قرآن مأمور اجراى آن در زمين بود ، رفاه و تن آسايى را براى خود ، قبله و مقصود قرار داديد . در نتيجه كسى را انتخاب خواهيد كرد كه آن را تأمين نمايد . هنوز كار تمام نشده دست از يارى پيامبر كه در وجود تداومىاش ، يعنى مولاى متقيان - صلوات اللّه عليه - است دست برداشتيد ؛ اما آن هم تأمين نشد . تاريخ گواه صادقى است بر گفته‌هاى صديقهء طاهره كه چه جنگ‌هاى