عز الدين حسينى زنجانى
150
حكمت فاطمى (تلخيص شرح خطبه حضرت زهرا ع) (فارسى)
حجيّت ظواهر قرآن به بعضى از محدثين نسبت داده شده كه آنان ظواهر قرآن را حجت نمىدانند و مىگويند : قرآن بهطور كلى مجمل ، و مانند حروف مقطعه نظير « المص » است كه بايد از طريق اهل بيت عليهم السلام تفسير شود . مراد از حجيت قرآن اين نيست كه آيات متشابه قرآن هم حجيت دارد ؛ زيرا متشابه در مقابل محكم است و ظواهر هم از اقسام محكمات است . بهطور كلى آيات متشابه از محل بحث خارج است ؛ مگر اين كه بيانى از طرف معصوم برسد . نيز مراد از حجيت ظواهر قرآن آن نيست كه بدون تفحص كامل پيرامون ناسخ و دليل مخصص و يا دليل مقيد بتوان به ظاهر قرآن عمل كرد ، مراد از حجيت ظواهر در مواردى است كه قرينهاى بر خلاف آن نباشد و گرنه آن ظاهر از حجيّت ساقط مىشود . چنان كه مىبينيم خود ائمه عليهم السلام به ظواهر ارجاع مىدهند ؛ زيرا فرمودهاند كه اخبار متعارض را با قرآن بسنجيد . اگر ظواهر قرآن حجت نبود ، چرا ائمه ، ظاهر قرآن را ملاكِ ارجاع قرار مىدهند . زراره از امام عليه السلام مىپرسد : از كجاى آيه معلوم مىگردد كه مسح ، به همهء سر نيست و به قسمتى از آن است ؟ امام عليه السلام در جواب مىفرمايد : لِمَكانِ الباء ؛ به جهت وجود « با » در « برؤسِكم » در اين جا امام به زراره آموزش مىدهد كه چگونه از ظواهر قرآن استفاده نمايد . اگر ظاهر قرآن ملاك نبود ، امام عليه السلام طرز استفاده را به زراره ياد نمىداد . مُغتبطٌ به أَشياعُهُ ؛ پيروان اين كتاب بايد مورد غبطه و آرزوى ملتهاى