آتش است . معروف است كه مجوس آتش‌پرست مىباشند ؛ ولى حقيقت اين‌طور نيست ؛ چه اين كه در فقه اسلام از آنان به عنوان اهل كتاب ياد شده و تحقيقات دقيق تاريخى روشن مىسازد كه اصل آن دين ، الهى بوده و به مرور زمان دست‌خوش تحريف شده ، و گرنه در اصل آيين زردشت چنين دستورى نيست . بلكه به شهادت تاريخ ، زردشت موحد بوده و به معاد اعتقاد داشته است . اگر چه در آيين قبل از زردشت ، آتش از جملهء خدايان بوده نه اين كه آيين زردشت آتش‌پرستى است . شايد اهرمن را در عوض آهورامزدا قرار دادن هم از تحريفات بعد از پيامبر مجوسيت بوده است . خلاصه ، از روايات معتبر در خصوص مجوس و تحقيقات دانشمندان ملل و نحل استفاده مىشود ، آيين زردشتى را آتش‌پرستى دانستن ، اشتباه تاريخى است ؛ بلكه ايرانيان ، معتكف و ملازم آتش بوده‌اند . از اين‌جا عظمت كلام يادگار نبوت كه فرمود : عكّفاً على نيرانها ؛ معلوم مىگردد . عابدة لأوثانِها مُنكرة لِلهِ مع عِرفانِها . گرچه به ظاهر تمام امت‌ها معتكف آتش و يا بت‌پرست بودند ولى اين‌گونه عبادت‌ها تحميل بر فطرت بوده و اصلًا با آن دم‌ساز نبوده و فقط اعتقاد به خداى يگانه است كه در صميم فطرت انسان جاى دارد و در بخش توحيد ، ذيل عبارت ضمن القلوب موصولها گفته شد كه اعتقاد به وجود مبدأ متعال با فطرت آدمى بستگى دارد ؛ چنان كه در حديث نبوى صلى الله عليه و آله آمده : ما مِنْ مولودٍ إلّاو يولَدُ على الفطرةِ . اين‌گونه تحميلات پرده‌هاى ضخيمى بر روى فطرت مىكشد . زمانى