الشيخ علي الكوراني العاملي
36
فرهنگ موضوعي احاديث امام مهدي ( ع ) ( فارسى )
دجال در نگرش اهلبيت ( عليهم السلام ) آنچه در منابع شيعيان دربارهى دجال و حركت وى بيان شده است ، با آنچه در احاديث سنيهاست ، از چند جهت تفاوت دارد : 1 . نزد ما شيعيان ، دجال يهودى است و بر ضد حضرت مهدى ( عجل الله تعالى فرجه الشريف ) دست به شورشى جهانى ميزند . اين رخداد پس از ظهور امام و برپايى دولت جهانى ايشان و نيز بعد از فرود آمدن حضرت عيسي ( عليه السلام ) از آسمان ، اتفاق ميافتد . پيروان او يهوديان و ناصبيها هستند . ظاهراً دجال از پيشرفت دانش آن روزگار نيز استفاده ميكند و از فريبكارى و افسونگرى نيز بهره خواهد جست ! كمال الدين / 528 از عبداللهبنعمر نقل ميكند كه اكثر پيروان دجال يهوديان ، زنان و اعراب هستند . 2 . احاديث شيعيان از عناصر اسطورهاى و افسانهاى دجال كه در منابع ديگران به وفور يافت ميشود ، عارى است . 3 . كعب الأحبار معتقد است كه شورش دجال بلافاصله پس از فتح قسطنطنيه است و قيامت پس از آن برپا ميشود . اما چنين پندارى در منابع ما مردود است ، چرا كه دولت عدل الهى زمانى طولانى استمرار خواهد داشت . 4 . در روايات ما ، دجال آخرين طاغوت و پيشواى گمراهى است . در كافى 8 / 296 از امام باقر ( عليه السلام ) نقل ميكند كه فرمودند : « تا ظهور دجال ، براى هر كسى كه مردم را به سوى خويش بخواند ، كسانى خواهند بود كه با او بيعت كنند و هر كس پرچم گمراهى برافرازد ، صاحب آن طاغوت است . » در بصائر الدرجات / 317 از امير المؤمنين ( عليه السلام ) نقل ميكند كه فرمودند : « پيش از آنكه مرا از دست بدهيد ، هر سؤالى داريد بپرسيد . به خدا سوگند ، از من دربارهى گروهى كه يكصد نفر را رهبرى ميكنند نميپرسيد ، مگر آنكه به شما خواهم گفت رهبر ودعوت كنندهى به آن كيست ، تا زمانى كه دجال خروج كند . »