السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

102

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

4 . آيا رشوه شامل جُعل ( - - - ) جعل ) و اجرت ( - - - ) اجرت ) نيز مىشود يا ماهيت رشوه با آن دو متفاوت است ؟ با توجه به نكات فوق تعاريف فقها از رشوه بيان مىشود : 1 . برخى ادعا كرده‌اند كه نزد فقها رشوه مالى است كه به قاضى داده مىشود تا وى به نفع دهندهء مال حكم كند ؛ به حق باشد يا به ناحق . 1 2 . از برخى نقل شده كه رشوه عبارت است از مال بذل شده به قاضى به شرط حكم به باطل يا خوددارى از حكم به حق . 2 3 . رشوه عبارت است از چيزى كه به قاضى بذل مىشود تا وى به نفع بذل كننده به باطل حكم كند يا به نفع او حكم نمايد ؛ اعم از آنكه حق باشد يا ناحق يا شيوهء جدل با طرف مقابل را به او بياموزد تا بر وى چيره گردد ؛ خواه مبذول از سنخ مال باشد يا عمل ، از قبيل دوختن لباس قاضى يا گفتار ، همچون ستايش قاضى و يا انجام دادن كارى از كارهاى وى ، مانند برآوردن نيازى از نيازهاى او . 3 4 . رشوه عبارت است از مالى كه كسى به جهت احقاق حق يا پيشبرد باطل يا چاپلوسى يا دستيابى به خواستهء خود و يا در ازاى عملى كه نزد عرف و عقلا رايگان و بر اساس حسّ تعاون و هميارى انجام مىشود ، به ديگرى مىدهد . 4 5 . رشوه مالى است كه در ازاى جلب منفعت يا دفع ضرر به كسى داده مىشود . 5 6 . رشوه عبارت است از آنچه كه به قاضى ، والى يا كارگزار حكومت در ازاى عملى كه بر او واجب است داده مىشود ؛ مال باشد يا غير مال . 6 7 . رشوه مالى است كه جهت حكم به قاضى داده مىشود ؛ هرچند به عنوان جُعل يا اجرت باشد . 7 تفاوت رشوه با هديه : در رشوه ، انگيزهء رشوه دهنده جلب نظر قاضى جهت صدور حكم به نفع او است ؛ در حالى كه در هديه ، قصد هديه دهنده تقرب به خدا يا ابراز محبت و دوستى نسبت به طرف ، بدون انگيزه‌اى خاص يا به انگيزهء توصل جستن به حاجتى از قبيل دانش او مىباشد . 8