السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
78
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
جِرّيث - - ) جِرّى جريدتين جَريدَتَين : دو شاخهء بدون برگ . جريده به معناى شاخهء درخت خرما است كه برگ آن جدا شده باشد ؛ ليكن در كلمات فقها معناى آن توسعه يافته و بر غير شاخهء درخت خرما نيز اطلاق شده است . « 1 » از آن در باب طهارت سخن گفتهاند . گذاشتن جريدتين در كفن ميّت مستحب مؤكّد است . « 2 » و در صورت ترك آن قبل از دفن ، مستحب است بعد از دفن روى قبر گذاشته شود . « 3 » كيفيت و نوع : جريده بايد تر و تازه باشد و جريدهء خشك كفايت نمىكند ؛ ليكن مستحب است از چوب درخت خرما باشد . نسبت به جايگزين جريدتين از چوب درخت خرما در صورت عدم دسترسى به آن ، اختلاف است . بنابر قول مشهور ، چوب درخت سدر و با نبود آن ، شاخهء درخت بيد و با عدم دسترسى به آن ، چوب هر درختِ تر و تازه كفايت مىكند . قول مقابل مشهور ، تقديم چوب درخت بيد بر درخت سدر است . برخى ، پس از چوب درخت بيد ، درخت انار را ذكر كردهاند . برخى ديگر ، چوب مطلق درختِ تر و تازه را جايگزين درخت خرما كردهاند ، بدون آنكه درختى را بر درختى ديگر ترجيح دهند . « 4 » اندازه : در مقدار درازاى جريدتين اختلاف است . مشهور ، اندازهء آن را اندازهء استخوان ذراع دانستهاند . برخى ، اندازهء آن را يك وجب و برخى ديگر چهار انگشت ذكر كردهاند . بعضى نيز اختلاف ديدگاهها در طول ، يعنى اندازهء استخوان ذراع ، يك وجب و چهار انگشت را به ترتيب به مراتب استحباب و فضيلت حمل كردهاند . « 5 » كيفيت گذاردن : بنابر مشهور يكى از دو چوب به صورت عمودى در طرف راست ميّت ، از ترقوه ( - - ) ترقوه ) به سمت
--> ( 1 ) لسان العرب / واژهء « جرد » ؛ الوافى 24 / 381 ؛ مستند الشيعة 3 / 225 ؛ كتاب الطهارة ( شيخ انصارى ) 4 / 350 . ( 2 ) جواهر الكلام 4 / 233 ؛ العروة الوثقى 2 / 83 . ( 3 ) العروة الوثقى 2 / 84 . ( 4 ) الحدائق الناضرة 4 / 41 - 42 ؛ العروة الوثقى 2 / 83 - 84 . ( 5 ) الروضة البهية 1 / 421 ؛ جواهر الكلام 4 / 236 - 238 .