السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

74

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

خورشيد منوط به بر طرف شدن جرم نجاست از شىء متنجس است . بنابر اين ، نجاساتى همچون خون كه جرم آنها با تابش آفتاب زوال نمىيابد به وسيلهء خورشيد پاك نمىشوند « 2 » ( - - ) نجاسات ) . چربى ، چرك و مواد آرايشىاى كه جرم دارند حائل و مانع به شمار مىروند و بر طرف كردن آنها براى وضو ، غسل و تطهير نجاست ، واجب است . « 3 » تخلّى رو به جرم ( قرص ) ماه و خورشيد مكروه است . « 4 » جرم جُرم : گناه ، بزه . جُرم در لغت به معناى گناه و خطا و در اصطلاح عبارت است از هر نوع عملى كه در شرع ممنوع ، و داراى كيفر دنيوى ، همچون حدّ ، تعزير ، قصاص ، ديه و كفّاره و يا اخروى باشد ؛ خواه در ارتباط با خود مجرم باشد ، مانند ترك نماز و روزه و نوشيدن شراب و يا در ارتباط با ديگرى ، همچون ضرب و جرح و كشتن كسى . بنابر اين ، جرم در اصطلاح فقهى مرادف معصيت است ( - - ) گناه ) ؛ هرچند در اصطلاح حقوقى جرم به فعل يا ترك عملى كه بر اساس قانون ، قابل كيفر و يا مستلزم اقدامات تأمينى و تربيتى باشد ، تعريف شده است . بنابر اين ، بين تعريف فقهى و حقوقى عموم و خصوص من وجه است ؛ زيرا برخى افعال ، از قبيل ترك نماز از منظر فقهى ، جرم به شمار مىروند ؛ در حالى كه از منظر حقوقى جرم محسوب نمىشوند . چنان كه عكس آن نيز متصور است . ( - - ) جنايت ) جرموق جُرموق : نوعى كفش . جرموق در لغت به كفشى گفته مىشود كه بر روى موزه مىپوشند ؛ اعم از آنكه ساق داشته باشد يا نه . « 1 » برخى فقها گفته‌اند : ظاهر اين است كه جرموق بدون ساق است ؛ « 2 » ليكن در كلمات بسيارى از فقها جرموق به كفش ساق دار معنا شده است . « 3 »

--> ( 2 ) جواهر الكلام 6 / 260 * ( 3 ) العروة الوثقى 1 / 239 - 240 ، 356 و 361 ؛ جامع الشتات 1 / 14 ؛ مجمع الرسائل ( عبادات ) / 111 ؛ مجمع المسائل 1 / 65 ؛ توضيح المسائل مراجع 1 / 222 . ( 4 ) الحدائق الناضرة 2 / 73 - 74 ؛ الروضة البهية 1 / 339 . 1 مجمع البحرين / واژهء « جرمق » . 2 مجمع الفائدة 2 / 101 - 102 . 3 تحرير الاحكام 1 / 197 ؛ ذكرى الشيعة 3 / 49 ؛ رياض المسائل 3 / 199 .