جائر - - ) سلطان جائر جائفه جائفه : جراحت ناشى از نفوذ آلت جرح به درون بدن . جائفه جراحتى است كه آلت جرح به بخشهاى ميان تهى بدن ، مانند شكم ، پهلو ، سينه و گودى گلو نفوذ كند . جائفه در سر با سرايت جراحت به درون مغز تحقق مىيابد كه از آن به « دامغه » تعبير مىگردد و زنده بودن شخص در اين صورت بعيد مىنمايد « 1 » ( - - ) دامغه ) . در تحقق جائفه - بنابه تصريح برخى - صرف نفوذ به درون ، هرچند با آلتى همچون سوزنِ بلند كفايت مىكند . « 2 » از اين عنوان در باب قصاص و ديات سخن گفته‌اند . قصاص : در جائفه - از آن جهت كه ممكن است در مقام قصاص جنايت بيشترى بر جانى وارد گردد - قصاص ثابت نيست . « 3 » ديات : ديهء جائفه يك سوم ديهء كامل است . « 4 » اگر آلت جرح از يك طرف بدن داخل و از طرف ديگر خارج شود ، مثلًا از سمت سينه داخل و از پشت بيرون رود آيا دو جائفه به شمار مىرود و دو ديه دارد يا يكى و يك ديه ؟ مسئله اختلافى است . « 5 » برخى در اين فرض قائل به 433 دينار و يك سوم دينار ديه شده‌اند . « 6 » اگر كسى ابتدا بر عضوى از اعضاى ديگرى آسيبى وارد كند و سپس بر محلّ آسيب ديده ، جراحت جائفه وارد سازد ، دو ديه بر عهده‌اش ثابت مىگردد : ديهء جراحت و ديهء جائفه . « 7 » اگر كسى بر محلّ جائفه‌اى كه ديگرى وارد ساخته ، آلت جرحى وارد كند ، در صورت عدم گسترش جراحت ، ديه‌اى بر او نيست و تنها تعزير مىشود و در صورت گسترش از عمق و سطح ، به گونه‌اى كه جائفهء جديد بر آن صدق

--> ( 1 ) مفتاح الكرامة 21 / 381 ؛ مبانى تكملة المنهاج 2 / 387 - 388 ؛ جامع المدارك 6 / 267 - 268 ( 2 ) مفتاح‌الكرامة 21 / 381 ؛ جواهرالكلام 43 / 338 ؛ مهذّب الاحكام 29 / 293 . ( 3 ) مفتاح الكرامة 21 / 382 ؛ جواهر الكلام 42 / 354 - 355 . ( 4 ) جواهر الكلام 43 / 338 - 339 . ( 5 ) 343 - 344 . ( 6 ) مبانى تكملة المنهاج 2 / 390 . ( 7 ) جواهر الكلام 43 / 341 ؛ مبانى تكملة المنهاج 2 / 389