واجب است يا نه ، اختلاف است . بنابر قول به عدم وجوب ، در صورت عدم جمع ، براى هر نماز يك غسل واجب است . افضل براى مستحاضه خواندن نماز ظهر و مغرب در آخر وقت فضيلت آن دو است تا هر يك از دو نماز در وقت فضيلت خود خوانده شود . « 3 » جمع بين نماز ظهر و عصر در اوّل وقت براى كسى كه در روز عرفه در عرفات ( - - ) عرفات ) حضور دارد « 4 » و نيز در روز جمعه ، « 5 » مستحب است ؛ چنان كه جمع بين نماز مغرب و عشا در مشعر الحرام ( - - ) مشعر ) استحباب دارد ؛ بدين گونه كه كوچ كننده از عرفات نماز مغرب را به تأخير مىاندازد و پس از رسيدن به مشعر آن را با عشا جمع مىكند و نافلهء مغرب را پس از نماز عشا مىگزارد . « 6 » بنابر تصريح برخى ، جمع بين نماز ظهر و عصر و نيز مغرب و عشا ، براى مسافر مستحب است . « 7 » سقوط اذان : بر سقوط اذان نماز عصر در روز جمعه ، در صورت جمع بين آن و نماز جمعه ادعاى اجماع شده است . بنابر قول منسوب به مشهور ، در صورت جمع آن با نماز ظهر نيز اذان نماز عصر ساقط است . « 8 » همچنين است حكم اذان نماز عصر در عرفات ، و عشا در مشعر براى حاجى در صورت اختيار جمع . در اينكه سقوط اذان در موارد ياد شده به نحو رخصت است يا عزيمت ( تا گفتن آن حرام و غير مشروع باشد ) اختلاف است . « 9 » چنان كه در سقوط اذان نماز دوم ، در غير موارد ياد شده ، در صورت جمع بين دو نماز ، اختلاف است . قول به سقوط به مشهور نسبت داده شده است . « 10 »

--> ( 3 ) الحدائق الناضرة 3 / 287 ؛ جواهر الكلام 3 / 341 - 342 ؛ مستمسك العروة 3 / 393 - 394 . ( 4 ) . جواهر الكلام 19 / 20 - 23 . ( 5 ) 9 / 32 - 33 . ( 6 ) . الحدائق‌الناضرة 16 / 422 - 427 ؛ مهذّب الاحكام 14 / 205 - 206 . ( 7 ) رسائل المحقق الكركى 1 / 124 ؛ ذكرى الشيعة 4 / 336 . ( 8 ) جواهر الكلام 9 / 30 - 31 ؛ فقه الصادق 4 / 300 - 301 . ( 9 ) الحدائق الناضرة 7 / 380 - 384 ؛ العروة الوثقى 2 / 414 - 415 ؛ مستمسك العروة 5 / 559 - 561 . ( 10 ) جواهر الكلام 9 / 33 ؛ مستند الشيعة 4 / 521 - 522 .