السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
83
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
بحث كفّارهء صيد شتر مرغ ، در ميان فقها به تبع لغويان ، اختلاف شده كه مراد از بدنه - كه در روايت به عنوان كفّارهء صيد شتر مرغ ذكر شده - چيست ؟ آيا تنها شتر ماده است يا شتر نر را نيز دربر مىگيرد و دادن آن همچون شتر ماده از كفّاره ( - - ) كفّاره ) كفايت مىكند ؟ « 1 » از اقسام روزه كه در سفر هم مىتوان گرفت روزهء بدل از بدنه است كه حاجى هرگاه قبل از غروب آفتاب به عمد از عرفات كوچ كند بنابر مشهور بايد يك بدنه كفّاره دهد و در صورت عدم توانايى بايد به جاى آن هيجده روز روزه بگيرد . « 2 » كسى كه نذر كرده در قربانى حج ، بدنهاى بكشد اگر منظورش از بدنه شتر بوده واجب است شتر ماده قربانى كند . همچنين اگر قصد شتر نكرده بلكه منظورش معناى واقعى بدنه بوده است ؛ چه آنكه معناى واقعى بدنه شتر ماده مىباشد . البتّه بنابر قول به تعميم ، قربانى شتر نر نيز كافى است مگر آنكه شتر ماده را قصد كرده باشد . « 3 » ( - - ) شتر ) به دو صلاح به دو صلاح : صلاحيّت ميوه براى خريد و فروش و مانند آن . بدوّ صلاح در ميوهها متفاوت است . در انگور به رسيدن به مرحلهء غوره و در خرما به زرد يا قرمز شدن آن تحقّق مىيابد . برخى ، رسيدن محصول خرما به مرحلهء مصونيت آن از آفت را نيز بدوّ صلاح آن دانستهاند . در ميوهء درختانى كه گل مىكنند اختلاف است كه آيا بدوّ صلاح آنها به ميوه نشستن آنها است يا علاوه بر آن ريختن گل درخت نيز شرط است و يا برحسب نوع درخت متفاوت مىباشد ؟ برخى دو قول اوّل را يكى دانستهاند . در نتيجه در مسئله دو قول وجود خواهد داشت . قول اوّل ، مشهور است . بدوّ صلاح در غير موارد ياد شده با به محصول نشستن گياه ( انعقاد دانه ) و قابل مشاهده بودن آن تحقّق مىيابد . « 1 » از اين عنوان در بابهاى زكات ، تجارت ،
--> ( 1 ) . مستند الشيعة 13 / 159 ؛ جواهر الكلام 20 / 190 - 193 ؛ فقه الصادق 11 / 86 - 88 ( 2 ) . جواهر الكلام 19 / 27 - 28 ( 3 ) . 35 / 431 . 1 . جواهر الكلام 24 / 69 - 70 و 74 - 76