السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
65
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
فروختن چوب و مانند آن به كسى كه از آن بت مىسازد بنابر مشهور مكروه است و اگر در معامله ، ساختن بت شرط شود ، حرام و معامله باطل خواهد بود . « 3 » نابود كردن هيئت ( شكل ظاهرى ) بت با قدرت بر آن ، واجب است و ضمان آور نيست ؛ ليكن از بين بردن مادّهء آن موجب ضمان است مگر آنكه اتلاف هيئت متوقّف بر آن باشد . برخى - حتّى در صورت عدم توقّف اتلاف هيئت بر آن - قائل به عدم ضمان شدهاند . « 4 » سوگند خوردن به بت حرام است و قسم منعقد نمىشود . « 5 » بتراء بتراء : نافلهء دو ركعتى كه به صورت ناقص و يك ركعتى خوانده شود / فرستادن صلوات بر حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله بدون ذكر آل محمّد عليهم السّلام / حيوان دم بريده . بتراء در لغت به معناى دم بريده است « 1 » و از آنجا كه نماز نافلهء يك ركعتى « 2 » و نيز صلوات بدون ذكر آل محمّد عليهم السّلام « 3 » ناتمام و بىاثر مىباشد ، بر آن اطلاق بتراء گرديده است . در روايات نبوى صلّى اللّه عليه و آله كه از طريق عامّه نقل شده واژهء « بتراء » بر دو معناى اوّل اطلاق گشته « 4 » ؛ ليكن در روايات خاصّه بر معناى دوم عنوان « مبتور » و مانند آن اطلاق شده است . « 5 » از بتراء به دو مفهوم نخست به مناسبت در باب صلات سخن رفته است . تمامى نافلهها بنابر مشهور دو ركعتى هستند ( - - ) نماز مستحب ) و يك ركعتى خواندن آنها صحيح نيست مگر آنكه بر كمتر يا بيشتر بودن آن دليلى خاص وجود داشته باشد ، مانند نماز وتر ( - - ) نماز وتر ) كه يك ركعت است . « 6 » ذكر صلوات بر حضرت محمّد صلّى اللّه عليه و آله يعنى گفتن « اللّهم صلّ على محمّد » بدون ذكر « و آل محمّد » ، جايز نيست . بنابراين در تشهّد نماز ، صلوات بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بدون ضميمه كردن آل آن حضرت ، كفايت نمىكند « 7 » ( - - ) صلوات ) .
--> ( 3 ) . 30 - 31 ( 4 ) . 26 - 27 ( 5 ) . الدروس الشرعية 2 / 161 . 1 . الصحاح ( جوهرى ) / واژهء « بتر » 2 . جواهر الكلام 7 / 53 ؛ النهاية ( ابن اثير ) / واژهء « بتر » 3 . جواهر الكلام 10 / 261 - 262 4 . 7 / 53 ؛ نيل الاوطار 3 / 39 ؛ شرح الأزهار 1 / 383 5 . وسائل الشيعة 7 / 201 - 207 6 . جواهر الكلام 7 / 52 - 54 ؛ مستمسك العروة 5 / 14 - 16 7 . مستمسك العروة 6 / 414 ؛ مستند العروة ( الصلاة ) 4 / 273 - 274