معادل آن را در داخل يا خارج كشور از بانكى ديگر دريافت نمايد . گرفتن كارمزد در قبال اين‌گونه تسهيلات براى بانك جايز است « 9 » ( - - ) صرف برات ) . وصول سفته و چك : گرفتن كارمزد از سوى بانك بابت وصول سفته ( - - ) سفته ) يا چك ( - - ) چك ) به نمايندگى از مشترى خويش - به شرط آنكه دخالت بانك تنها در حدّ گرفتن مبلغ چك يا سفته باشد - جايز است ؛ ولى اگر براى آن مبلغ ، سود ربوى قرار داده شده باشد تصدّى بانك براى وصول آن جايز نيست و نيز اگر بانك به حواله‌دهنده بدهكار باشد ، حقّ دريافت كارمزد ندارد ، مانند موردى كه متعهّد سفته ، پولى نزد بانك دارد و در سفته قيد شده كه هنگام مراجعهء طلبكار به بانك ، بانك مبلغ سفته را از حساب او برداشت كرده و به صورت نقدى به وى بپردازد ، يا به حساب او واريز كند . بنابر اين گرفتن كارمزد در صورتى صحيح است كه بانك به متعهّد سفته بدهكار نباشد و يا اگر بدهكار است متعهّد سفته ، طلبكار خود را به آن بانك حواله نداده باشد . « 10 » البتّه بنابر قول به اينكه حواله بر بدهكار تنها در صورت پذيرفتن وى ، نافذ و صحيح مىباشد ، بانك در فرض بدهكار بودن به متعهّد سفته نيز مىتواند بابت قبول حواله ، كارمزد بگيرد « 11 » ( - - ) اوراق تجارى ) . خريد و فروش ارز : خريد و فروش ارز توسط بانك به قيمت بازار يا كمتر و يا بيشتر از آن ، به صورت نقد يا مدّت‌دار ، همچنين تبديل ارز به منظور فراهم آوردن مقدار كافى از آنها در جهت تأمين نياز مشتريان خود بويژه واردكنندگان كالاهاى خارجى ، جايز است . « 12 » اضافه برداشت : گاهى بانك به برخى دارندگان حساب كه مورد اعتماد آن هستند اجازه مىدهد تا بيش از موجودى خود از حسابشان برداشت كنند و بانك بابت مبلغ اضافى سودى براى خود در نظر مىگيرد . اضافه برداشت ، در حقيقت ، قرض گرفتن از بانك به شرط دادن سود است كه مصداق قرض ربوى و حرام است . « 13 » جوايز بانكى : جوايزى كه بانكها به منظور تشويق مردم به افتتاح حساب يا

--> ( 9 ) . توضيح المسائل مراجع 2 / 747 ؛ تحرير الوسيلة 2 / 618 ( 10 ) توضيح المسائل مراجع 2 / 714 - 715 ؛ كلمة التقوى 4 / 497 - 499 ( 11 ) . منهاج الصالحين ( سيستانى ) 1 / 443 ( 12 ) . منهاج الصالحين ( خوئى ) 1 / 415 ؛ منهاج الصالحين ( سيستانى ) 1 / 443 ( 13 ) . منهاج الصالحين ( خوئى ) 1 / 416