در اين گونه موارد ، مردم حق دخالت ندارند و ناگزير از تسليم در برابر فرمان الهىاند . زمام نوعى ديگر از قدرت و رهبرى ، هم در دست خدا است و هم به اعتبارى در دست مردم ؛ بدين معنا كه دو شرط در زمامدار و حاكم اسلامى لازم است : نخست ، فقاهت همراه با عدالت و ديگر شرايط لازم و دوم ، انتخاب و پذيرش او توسّط اكثريّت امّت . بنابراين ، اگر اكثريّت مردم ، فردى فاقد شرايط تعيين شده از سوى شرع را برگزينند از نظر اسلام ارزش ندارد ؛ چنانچه اگر فقيه واجد شرايطى از سوى مردم انتخاب نشود ، سلطنت و قدرت او فعليّت پيدا نمىكند . « 1 » مورد ديگرى كه براى رجوع به آراى عمومى ذكر شده ، جايى است كه در شريعت حكم خاصّى براى آن بيان نشده است ، و از آن به « منطقة الفراغ » ( جاى خالى ) تعبير شده است . در اين گونه موارد بر حسب اقتضاى زمان و مصالح عمومى توسّط مجلس قانونگذارى مانند مجلس شوراى اسلامى - كه اعضاى آن توسّط مردم انتخاب مىشوند - قوانين مورد نياز كه مخالفتى با قوانين ثابت در شريعت نداشته باشند ، وضع مىگردد . « 2 » آرد آرد : نرمهء غلّات . از آن به مناسبت در باب‌هايى مانند طهارت ، صلات ، زكات ، تجارت و كفّارات سخن رفته است . طهارت : اگر از آرد نجس نان تهيّه و در آب كرّ قرار داده شود ، چنانچه آب به همه اجزاء آن برسد ، پاك مىگردد . « 1 » تبديل گندم نجس به آرد ، موجب طهارت آن نمىشود ؛ زيرا صرف تبدّل وصف ، موجب استحاله ( - - ) استحاله ) نمىشود . « 2 » صلات : سجده بر خوردنى جايز نيست ؛ هر چند - به قول مشهور - خوردن آن متوقّف بر آرد كردن باشد . « 3 »

--> ( 1 ) الفقه 105 / 181 - 182 ؛ الاسلام يقود الحياة ( البنك اللاربوى ) / 19 - 21 . ( 2 ) الاسلام يقود الحياة ( البنك اللاربوى ) / 18 - 19 و اقتصادنا / 680 - 686 . 1 العروة الوثقى 1 / 117 . 2 132 . 3 الحدائق الناضرة 7 / 257 .