السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
110
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
قديم بيشتر از شيرهء برخى درختان مثل علك و سقّز به عنوان آدامس استفاده مىشد ولى امروز ، بيشتر از موادّ مصنوعى توليد مىشود . از آن ، در باب صلات و صوم به مناسبت سخن رفته است . جويدن آدامس در نماز در صورتى كه از مصاديق فعل كثير ( - - ) فعل كثير ) باشد موجب بطلان نماز مىگردد . « 1 » جويدن آدامس و مانند آن توسّط روزهدار به شرطى كه چيزى از آن در دهان ذوب نشود و به حلق نرسد ، مكروه است و مجرّد تغيير طعم دهان موجب بطلان روزه نمىگردد « 2 » ولى اگر چيزى از آن بلعيده شود ، روزه را باطل مىكند . آدم - - ) انسان آدمربايى آدمربايى : انسان دزدى . از آن در باب حدود به مناسبت سخن گفته شده است . دزديدن انسان آزاد ( - - ) آزادى ) موجب تعزير ( - - ) تعزير ) است . دزديدن بردهء ( - - ) بردگى ) خردسالى كه قوّهء تشخيص ندارد - به گونهاى كه مالك خود را نمىشناسد - موجب ثبوت حدّ سرقت ( بريدن انگشتان دست ) است ( - - ) دزدى ) ، امّا در صورت داشتن قوّهء تشخيص ، ثبوت حدّ سرقت مورد اختلاف است « 1 » ( - - ) آدمفروشى ) . آدمفروشى آدمفروشى : فروختن انسان . احكام آن در بابهاى تجارت و حدود آمده است . در اسلام اصل بر آزاد بودن انسان است ( - - ) اصل حريّت ) و انسان آزاد ، مال و سرمايه نيست تا در ملك كسى در آيد . از اين رو ، فروختنش جايز نيست ، امّا فروختن برده ( - - ) بردگى ) جايز است . « 1 » اگر كسى ندانسته انسان آزادى را خريد ، مىتواند مالى را كه براى آن پرداخته است پس بگيرد ، امّا اگر دانسته
--> ( 1 ) جواهر الكلام 11 / 80 . ( 2 ) المعتبر 2 / 658 . 1 جواهر الكلام 16 / 509 - 512 . 1 جواهر الكلام 22 / 343 .