[ مقدمه ] بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ حج ، يكى از مهمترين واجبات بزرگ الهى و از باشكوهترين عبادات اجتماعى در اسلام بوده و داراى مفهوم عميقى از نظر روحى و اجتماعى است و مراسمى است گروهى كه مسلمانان آن را در يك زمان و مكان و با آداب يكسان انجام مىدهند . اسلام به اين فريضهء بزرگ به اندازه‌اى اهميت داده كه در قرآن و روايات از ترك آن به كفر تعبير كرده است . شرايط وجوب حجة الاسلام مسأله 1 - حجّة الاسلام : حجّى است كه در طول عمر يك بار بر شخص بالغ ، عاقل ، آزاد و مستطيع - مرد يا زن - واجب مىشود . بنابراين ، حج دوم حجّة الاسلام نخواهد بود بلكه مستحب مىباشد مگر آنكه به علت ديگرى واجب گردد ، مانند نذر و يا سوگند و يا اينكه حج سابق خويش را به دليل نزديكى با همسرش عمدا و با توجه به حكم شرعى آن قبل از وقوف در مشعر الحرام فاسد نمايد كه در اين صورت بايد حج را فعلا تمام نموده و كفارهء جماع را نيز بپردازد و در سال آينده بايد حج را اعاده نمايد و اين حج ، به دليل فاسد نمودن