فوتش بجاى نياورده باشد و يا اينكه پس از استطاعت در اثر مسامحه و كوتاهى حج ننموده تا اينكه امكان حج برايش منتفى شود و اميدى به انجام آن شخصا نداشته باشد ؛ ولى اگر چنانچه پيش از آنكه حجّة الاسلام بر ذمّه‌اش مستقر شود فوت نمايد - مانند شخصى كه در سال استطاعتش فوت كند - حجّى بر گردنش مستقر نمىشود تا اينكه نيابت از طرف وى مشروع باشد . مسأله 137 - در حج مستحبى نيابت از اشخاص زنده و مرده جايز است و غير از مسلمان بودن منوب عنه ، شرط ديگرى ندارد و در اين جهت بين اينكه « منوب عنه » مرد باشد يا زن ، بالغ و عاقل باشد يا ديوانه و يا كودك مميّز ، فرقى نيست . شرايط و مسائل نايب 1 - بلوغ ، بنابراين حج كودك حتى اگر مميّز باشد به نيابت از ديگرى در حجة الاسلام و يا حجهاى واجب ديگر ، مجزى نيست . البته نيابت كودك مميّز در حج مستحبى اگر با اجازهء ولى باشد صحيح است . 2 - عقل ، بنابراين نايب گرفتن ديوانه مجزى نيست و فرقى نمىكند كه جنون وى دائم و يا ادوارى باشد به شرط آنكه در مدّت ديوانگىاش انجام گيرد . البته نايب گرفتن سفيه صحيح است . 3 - ايمان ، بنابر احتياط . 4 - قدرت ، يعنى نايب بتواند شخصا مناسك حج را بجاى آورد ، ولى اگر در بعضى از واجبات ناتوان باشد ، نيابت چنين شخصى جايز