السيد حامد النقوي (مترجم: افتخارزاده)
275
خلاصهء عبقات الانوار (حديث نور) (فارسى)
صفحهى ديگر آمده است و مىگويد : هنگامى كه خداوند ، قلم و لوح را آفريد و آن دو را عقل و روح ناميد و به روح دو صفت علم و عملش را داد و عقل را معلّم آن دو قرار داد ، جوهرى غير از نفس آفريد كه آن روح مذكور است و آن را « هبا » ناميد و خداوند فرموده است : « فكانت هباء منبثّا » « 1 » علىبنابىطالب را بدين اسم ناميد . « 2 » نويسنده گويد : در نسخهاى از كتاب « مصباح الانس » كه در اختيار دارم ، چنين آمده است و در آن از عبارت كتاب فتوحات ، عبارت « امام العالم باسره » و نيز جمله « الجامع الاسرار الانبياء اجمعين » را انداخته و به جاى آن كلمه « سائر الانبياء » را آورده و آن را بر كلمهى « علىبنابىطالب » عطف گرفته است . اگر شما در اين تحريف ترديدى داريد ، به عين عبارت ابنعربى رجوع كنيد كه قبلًا گذشت . در عين حال ، اين تحريف نيز مطلوب را مىرساند و آن تقرّب حضرت على عليه السلام است به رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم ، كه آن جناب بعد از پيامبر ، از همهى صحابه ، برتر و مقدّم بودند و چون در هيچ شرع و دينى تقدّم فروتر بر فراتر جايز نيست ، در اينجا هم نبايد ديگران را بر علىبنابىطالب عليه السلام مقدّم داشت . و شگفتىزا است كه دهلوى از مفاد كلمات اين بزرگان از عرفا ، و صوفيه در اين مقام روى گردانده و به كلمات برخى از نادانانِ آنان چنگ زده و در پاسخ دلالت حديث تشبيه ، به سخنان آنان تكيه كرده است . تفصيل اين بحث در جاى خودش خواهد آمد . كتاب مصباح الانس كتاب مصباح الانس ، از جمله كتابهايى است كه شيخ حسن عجيمى و شيخ ابراهيم كردى روايت كردهاند . اين دو تن از بزرگان مشايخ و اساتيد شاه ولىاللَّه پدر دهلوى هستند . كردى گويد : كتاب « مصباح الانس بين المعقول و المشهود فى شرح مفتاح غيب الجمع و الوجود » ، تأليف شمس محمّدبنحمزه فنّارى است . اين كتاب و تصانيف و مرويات ديگر او ، را بر استادمان امام احمد خواندم كه به سندش به حافظ ابنحجر
--> ( 1 ) . الواقعه ( 56 ) : 6 . ( 2 ) . مصباح الانس : 175 .