توصيف خداوند سبحان به علم و عالم واجب است و توصيف او به عبادت و عابد فاسد است . و به همين جهت با اين فرموده بر پيامبرش عليه السلام منّت گذارد « و علّمك ما لم تكن تعلم و كان فضل اللَّه عليك عظيما » « 1 » پس برترى را با دانش بر او عظيم نمود ، غير از ديگر خصلت‌ها و اخلاق كه به او بخشيد و غير آن‌چه از سرزمين‌ها و آفاق بر او گشود . و هم‌چنين است مرتضى ، به دانش و حكمت برترى يافت و به اين دو از همه‌ى امّت جز خلفاى گذشته برترى يافت . . . و لذا پيامبر عليه السلام او را به آن دو توصيف كرده و فرمود : « اى على ! مالامال از دانش و حكمت شدى » و در حديث از مرتضى آمده است : « شبى پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم در خانه‌ى ام‌سلمه بود ، صبح خيلى زود به سوى ايشان رفتم ، عبداللَّه‌بن‌عباس را بر دَر ايستاده ديدم ، پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم به سوى مسجد بيرون آمدند من در سمت راست و ابن‌عباس در سمت چپ ايشان بوديم ، پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : « اى على نخستين نعمتى كه خداوند به تو عطا فرمود چيست ؟ گفت : اين كه مرا آفريد و آفرينش مرا نيكو گردانيد . فرمود : سپس چه ؟ گفت : اين كه خود را به من شناساند . فرمود : سپس چه ؟ گفت ، گفتم : « و إن تعدّوا نعمت اللَّه لاتحصوها » « 2 » گفت : پس پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم دستشان را بر كتف من زدند و فرمود : اى على مالامال از دانش و حكمت شدى . و از اين رو پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : من شهر دانشم و على در آن است . و در بعضى روايات است : من خانه‌ى حكمتم و على در آن است . » « 3 » گنجى شافعى : « باب بيست و يكم ، درباره‌ى اينكه خداوند حكمت را به على اختصاص داد . خداوند متعال فرمود : « و من يؤت الحكمة فقد أوتي خيراً كثيراً » « 4 » ما را خبر داد عبداللطيف‌بن‌محمّد در بغداد ، از محمّدبن‌عبدالباقى ، از ابوالفضل‌بن‌احمد ، از حافظ احمدبن‌عبداللَّه ، از ابواحمد محمّدبن‌احمد جرجانى ،

--> ( 1 ) . نساء / 113 . ( 2 ) . نحل / 18 . ( 3 ) . زين‌الفتى - دست‌نويس است . ( 4 ) . بقره / 269 .