اصول بود و كتاب‌هايى از بهترين كتاب‌ها دارد . اوّل كسى است كه در باب جدل ، كتاب نوشت و رساله شافعى را شرح كرد . شيخ ابواسحاق در طبقاتش گويد : كتاب‌هاى زيادى دارد كه مانندش را ديگرى ندارد . . . و امام ابوعبداللَّه حليمى گويد : استاد ما ، قفال چاچى داناترين دانشمند دروان خويش بود كه ملاقاتش كردم . . . . » « 1 » 4 - ابن‌خلكان گويد : « فقيه شافعى ، امام مسلّم دوران خويش است او فقيه ، محدّث ، اصولى ، لغوى و شاعر بود . در دوران او ، در شافعىها كسى مانند او در ماوراءالنهر نبود . . . . » « 2 » 5 - ذهبى گويد : « او در مذهب داراى وجهه‌اى است . » « 3 » 6 - يافعى گويد : « پيشواى بسيار دانشمند ، فاضلِ مشهور ، معروف به « قفّال كبير » و « قفّال چاچى فقيه شافعى » پيشواى بىرقيب دوران و يگانه‌ى مسلّم روزگار خويش است . داراى تأليف‌هاى سودمند و روش ستوده‌اى است ، . . . از دانشمندان بزرگ از جمله دو امام بزرگ ، محمّدبن‌جرير طبرى و پيشواى پيشوايان ، محمّدبن‌خزيمه و هم‌رديفانش روايت كرده است و گروهى از بزرگان از او روايت كرده‌اند ؛ ازجمله : حاكم ابوعبداللَّه وابن‌مندة وابوعبدالرّحمان سلمى و ديگران . . . . » « 4 » 7 - سبكى گويد : « امام جليل ، يكى از پيشوايان دهر ، داراى چيرگى در دانش‌ها و دست گشاده و جلالت كامل و عظمت فراوان است . در تفسير ، حديث ، كلام ، اصول ، فروع ، پرهيزكارى و زهد ، لغت و شعر ، امام و پيشوا بود . يادآور دانش‌ها بود . درباره‌ى آن‌چه كه به دست مىآورد ، پژوهش مىكرد . از آن‌چه كه داشت به خوبى بهره مىگرفت . يگانه‌ى افراد زمان بود . ابوعاصم عبادى درباره‌اش گويد : در ميان ياران ، فصيح‌ترين قلم را داشت و در ظرائف دانش‌ها ، ژرف‌نگرتر و در بيان ، سريع‌تر و در خرد استوارتر بود و از نظر سند حديثى پايه‌اى رفيع‌تر داشت .

--> ( 1 ) . « تهذيب الاسماء و اللغات » از نووى . ( 2 ) . وفيات الاعيان 3 / 338 . ( 3 ) . العبر 2 / 338 . ( 4 ) . مرآة الجنان حوادث : 365 .