آنان را فقيه مىكرد . » « 1 » پس روشن شد كه علم امام عليه السلام در تمام شهرهاى اسلامى منتشر شد ، از مكّه و مدينه و شام و بصره و غير آن‌ها . امّا لازم نيست هر كس از او آموخته يا دانش او را دريافت كرده از پيروان او و معتقدان به امامتش باشد كه اين كاملًا واضح است . كوفه و امّا به اين گفته‌ى ابن‌تيميه : « بيشتر دانش او در كوفه بود . » اين اشكال وارد مىشود كه : علم امام عليه السلام بعينه علم پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم است به اندازه‌اى در فراوانى و گستردگى بود كه اگر همگى مردم جهان از او مىگرفتند ، تمام آنان را در بر مىگرفت بدون اين كه دانش‌هايش به پايان رسد . كجا و چگونه كوفه و كوفيان گنجايش بيشتر دانش كسى را داشتند كه بر منبر كوفه فرمود : « پيش از آنكه مرا از دست دهيد ، از من بپرسيد . در ميان سينه‌ام ، دانش بسيارى است ، اين زنبيل دانش است . اين آب دهان رسول‌خدا صلى الله عليه و آله و سلم مىباشد . اين چيزى است كه رسول‌خدا صلى الله عليه و آله و سلم آن را بدون وحى خداوند به من ، چون دانه دادن پرنده به جوجه‌اش به من خورانيد . به خداوند سوگند اگر زيراندازى برايم پهن كنند كه رويش بنشينم ، براى اهل تورات با توراتشان و براى اهل انجيل با انجيلشان فتوا مىدادم ، تا اين كه خداوند تورات و انجيل را به سخن درآرد و بگويد : راست گفت على ، به آن‌چه در من نازل شده برايتان فتوا داده است در حالى كه شما كتاب را مىخوانيد ، آيا به عقل در نمىيابيد ؟ » و حضرتش به سينه‌اش اشاره كرده مىفرمود : « چه بسيار دانش‌هايى كه در اين‌جاست كاش برايش نگهدارنده‌اى مىيافتم . » و نيز فرمود : « اگر مىخواستم ، در تفسير سوره‌ى فاتحه هفتاد شتر را بار گران مىكردم . » و اگر مراد ابن‌تيميّه چنين بوده كه بيشتر دانش ايشان در كوفه بوده است ، پس اين اشكال به آن وارد است كه اكثر دانش ايشان در مدينه بوده نه در كوفه . از آن رو

--> ( 1 ) . الإصابة 2 / 325 . و در آن به جاى « يعشى » ، « يغشى » آمده است .