باشند ، همان كسانى كه خبرشان براى غايبان علم‌آور است . » نيز كاملًا آشكار است ؛ چون با متن گفته‌هاى بزرگان علم اصول فقه و علوم حديث كاملًا منافات دارد و اين مطلب بر هيچ پژوهشگرى در اين باره پوشيده نمىماند و قاطبه‌ى اهل سنّت با خبر واحد ، عمل را واجب مىدانند و جز در مورد استثنايى كه قابل توجّه نيست ، با اين حكم مخالفت نمىكنند ، لذا متن عبارت ابوالحسن بزدوى در اين‌باره را مىآوريم ، تا باطل‌بودن ادّعاى ابن‌تيميّه از چند جهت روشن گردد : بزدوى گويد : « باب خبر واحد « 1 » ، و آن فصل سوم از بخش اول است اين كه هر خبرى كه يك‌نفر يا دو نفر يا بيشتر روايتش كنند ، كه تعداد خاصّى در آن شرط نيست ، امّا پايين‌تر از مشهور و متواتر باشد ، اين خبر عمل را واجب مىكند ولى نزد ما علم يقينى نمىآورد و بعضى از مردم گفته‌اند : عمل را واجب نمىكند ؛ چون علم را ايجاب نمىكند ، و عملى جز از سر علم نيست . خداوند متعال فرموده است : « و لا تقفُ ما ليس لكَ بِهِ علم » « 2 » زيرا براى صاحب شرع كه به كمال قدرت موصوف است ، ضرورتى ندارد كه از دليلى كه موجب علم يقينى مىشود سرباز زند ، بر خلاف معاملات ؛ چون از ضروريات ما مىباشد ، و نيز رأى از ضروريات ما مىباشد ، بنابراين آنچه علم يقينى نمىآورد ، ثابت نمىشود . بعضى از اهل حديث هم گفته‌اند : ( خبر واحد ) موجب علم يقين مىشود ، از اين جهت كه عمل را واجب مىكند و عملى بدون علم نيست و در احكام آخرت هم روايت‌هاى آحادى وارد شده است ، مانند : عذاب قبر ، ديدن خداوند متعال با ديدگان ، و بهره‌اى جز علم براى آن نيست . گفته‌اند : و اين علم با بزرگوارى خداوند متعال حاصل مىشود به خصوص براى بعضى ثابت مىشود و براى برخى ديگر نه ، مانند وطىء كه به بعضى تعلّق يافته است . و دليل ما بر اين كه خبر واحد عمل را ، واجب مىكند ، از كتاب و سنّت و اجماع و دليل معقول واضح است .

--> ( 1 ) . توجّه داشته باشيد كه در اين عبارات و امثال آن ، دليل‌ها و نكات بسيارى است كه اماميّه بر آن‌ها صحه‌نمىگذارد . ( 2 ) . اسراء / 36 .