بسيارى از خراسان و عراق و حجاز و غير آنان گوش فرا داد . . . . » « 1 » 9 - قارى گويد : او يكى از پيشوايان دوران و حافظان بزرگ زمانه خويش بود . گفته شده است : كور مادرزاد بود ، از مردم بسيارى شنيد ، از علماى بزرگ و حافظان مشايخ اسلام چون قتيبةبن سعيد و بخارى و دارمى و هم‌رديفانشان . كتاب جامعش نمايان‌گر گستره‌ى حفظ و فراوانى دانش او است ، گويى كه براى مجتهد بسنده و براى مقلّد پاسخ‌گوست . از شيخ عبداللَّه انصارى نقل شده است كه گفت : جامع ترمذى نزد من سودمندتر از دو كتاب بخارى و مسلم است . . . . » « 2 » هم‌چنين به اين كتاب‌ها مراجعه كنيد : دول الاسلام 1 / 168 ، مرآة الجنان 2 / 193 ، تتمة المختصر حوادث 279 و غير آن‌ها . 9 - روايت ابن‌فهم بغدادى حاكم در « المستدرك » گويد : « حديث كرد ما را - با صحيح دانستن آن‌چه كه امام ابوزكريا يحيى بن‌معين ذكر كرده است ابوالحسين محمّدبن احمدبن تميم قنطرى از حسين بن‌فهم از محمّدبن يحيىبن ضريس از محمّدبن جعفر فيدى از ابومعاويه از اعمش از مجاهد از ابن‌عبّاس كه گفت : رسول‌خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود : من شهر دانشم و على درِ آن است . هر كس آن شهر را خواهد نزد در آيد . » حسين‌بن فهم گفت : آن را ابوصلت هروى از ابومعاويه براى ما حديث كرد . حاكم گفت : بهره گيرنده از اين دانش بداند كه : حسين‌بن فهم‌بن عبدالرّحمان ، ثقه ، مأمون و حافظ است . » « 3 » شرح حالش اين بيان حاكم درباره‌ى ابن‌فهم ما را از پرداختن به شرح حالش بىنياز

--> ( 1 ) . طبقات الحفاظ / 278 . ( 2 ) . « شرح الشّمائل » نوشته‌ى قارى 1 / 7 . ( 3 ) . المستدرك على الصّحيحين 3 / 127 .