از كتاب‌هاى : الصّواعق ، النواقض ، العقد النّبوى ، الصّراط السوى ، اسماء رجال المشكاة ، تيسير المطالب ، النبراس ، شرح المواهب اللدنيه ، اسعاف الراغبين ، ذخيرة المآل ، شرح المثنوى و غيره ، ظاهر و آشكار مىگردد ؛ ان‌شاءاللَّه‌تعالى . شرح حال ترمذى در اين‌جا مناسب است كه از كتاب‌هاى بزرگان و مشاهير اهل سنّت ، بخشى از فضيلت‌هاى ترمذى نقل شود . برخى از اقوال كسانى كه شرح حال او را آورده‌اند ، به شرح زير است : 1 - سمعانى گويد : « اين نسبتى است به « بوغ » كه دهى از دهات ترمذ و در فاصله‌ى شش‌فرسنگى از آن مىباشد و امام نابينا ، ابوعيسى بن‌سورة بن‌شداد بوغى ترمذى از آن دِه است . او بىنياز از پشتيبانى و دفاع ، امام دوران خويش و داراى تأليفاتى است . . . . » « 1 » و در لغت « ترمذى » هم گويد : « يكى از پيشوايانى است كه در علم حديث به آنان اقتدا مىشود . كتاب‌هاى الجامع ، التّاريخ و العلل را هم‌چون مردى دانشمند و دقيق تأليف كرده و در حفظ و درستى و دقّت ، مثال زدنى بود . شاگردى ابوعبداللَّه محمّدبن‌اسماعيل بخارى را نمود و با استادهاى او ، شريك است . » « 2 » 2 - مجدابن‌اثير گويد : « او يكى از دانشمندان حافظ بزرگ بود و در فقه دستى شايسته داشت . نزد گروهى از پيشوايان حديث درس خواند و با استادان صدر اوّل ملاقات كرد . . . و در علم حديث كتاب‌هاى بسيارى دارد و اين كتاب « الصحيح » او ، سودمندترين و از نظر ترتيب بهترين كتاب‌هاست و كم‌ترين تكرار را دارد . مطالبى دارد كه در ديگر كتاب‌ها نيست ، از ذكر مذهب‌ها و راه‌هاى استدلال و تبيين انواع حديث ، از صحيح و حسن و غريب . در آن جرح و تعديل هم هست . در پايان آن « كتاب العلل » آمده كه فايده‌هاى نيكويى در آن گردآورده است كه ارزش آن بر خواننده پوشيده نخواهد ماند . »

--> ( 1 ) . الأنساب : البوغى . ( 2 ) . الأنساب : الترمذى .