نسائى ده حديث و در سنن ابن‌ماجه سى حديث و در مستدرك حاكم شصت حديث با تداخل در تعداد وجود دارد . جمع و تعداد حديث‌هايى كه در كتاب‌هاى ششگانه و مسند و مستدرك است ، يك‌صد و سى حديث است و در آن مقدار زيادى از نوشته‌هاى بيهقى وجود دارد : سنن ، شعب ، بعث و دلائل و غير آن‌ها . و از صحيح ابن‌خزيمه و « التوحيد » او ، و صحيح ابن‌حبان و مسند دارمى و تاريخ طبرى و خلق أفعال العباد و جزء القرائة له و سنن دارقطنى مقادير بسيارى هست . » و سيوطى گويد : « گردآورنده‌ى كتاب « الموضوعات » زياده‌روى كرده و آن را در دو مجلّد آورده است . منظورم ابوالفرج ابن‌جوزى است . او در كتابش حديث‌هاى بسيارى را آورده كه دليلى بر ساختگى بودنش نيست ؛ بلكه ضعيف است و بلكه در آن حديث حسن و بلكه حديث صحيح نيز وجود دارد . » « 1 » و الشامى در « سبل الهُدى و الرّشاد » گويد : « و ابن‌صلاح در علوم حديث و ديگرانى كه از او پيروى كردند ، به صراحت گويند كه ابن‌جوزى در كتابش « الموضوعات » خيلى سهل‌انگارى كرده است و در آن حديث‌هايى آورده و حكم به ساختگىبودنشان داده در حالى كه چنين نيستند ؛ بلكه فقظ ضعيف هستند و شايد هم حسن يا صحيح باشند . زين‌الدّين عراقى در « الفيّه » اش گويد : و اكثر الجامع فيه اذ خرج * لمطلق الضعف عنى اباالفرج » و شيخ‌الاسلام ابوالفضل ابن‌حجر كتابى به نام « القول المسدّد » تأليف كرد . . . » و اگر افزون بر اين خواستار گفته‌هايشان هستيد به اين كتاب‌ها مراجعه كنيد : آغاز « مختصر تنزيه الشريعة » آغاز « تذكرةالموضوعات » و « أسماء رجال المشكاة » از عبدالحق و « كشف‌الظنون » و « المسلك الوسط الدانى إلى الدّر الملتقط » از صنعانى و « شرح المواهب اللدنيّة » و « نيل الأوطار » و « القول المستحسن في فخر الحسن » و « الفوائد المجموعة » .

--> ( 1 ) . تدريب الراوى 1 / 235 .