السيد حامد النقوي (مترجم: محبوب القلوب)

451

خلاصهء عبقات الانوار (حديث أنا مدينة العلم) (فارسى)

نكوهش بخارى و ديگران درباره آن اعتراض نموده است . و متن گفته‌اش چنين است : « امّا حديث من شهر دانشم و على در آن است ، حديثى حسن است ؛ بلكه حاكم گويد : صحيح است و گفته‌ى بخارى : « وجه صحيحى ندارد » و ترمذى : « ناشناخته است » و ابن‌معين : « دروغ است » ، مورد اعتراض است ؛ هرچند كه ابن‌جوزى آن را در الموضوعات آورده و ذهبى در اين‌باره از او پيروى كرده است . » 13 - رويگردانى گروهى از نكوهش بخارى گروهى از سرشناسان علماى اهل سنّت سخن بخارى را درباره‌ى حديث « من شهر دانشم » نقل و سپس از آن اعراض كرده و بدان توجّه نكرده‌اند و به اعتبار حديث قائل شده و آن را حسن دانسته‌اند و به آن احتجاج كرده‌اند . از جمله : سيوطى در « الدرر المنتثرة » و سمهودى و قارى و مناوى و ثناءاللَّه بانى بتى كه - از نظر دهلوى - بيهقى دوران خويش بوده است . بنابراين استناد « دهلوى » به سخن بخارى ، با وجود روايت حديث توسّط اساتيد بخارى و صحيح‌دانستن آن ، و هم‌چنين صحيح‌دانستن دسته‌اى از حافظان و حسن دانستن گروهى ديگر و نيز رويگردانى بزرگان علما از نكوهش بخارى ، جداً شگفت‌انگيز است . ردّ نسبت قدح به ترمذى دهلوى گويد : « ترمذى گفت : اين حديث ناشناخته و غريب است . » گويم : نسبت قدح به ترمذى در باره حديث « من شهر دانشم » دروغ محض است ؛ به خاطر چند وجه :