السيد حامد النقوي (مترجم: محبوب القلوب)
293
خلاصهء عبقات الانوار (حديث أنا مدينة العلم) (فارسى)
صديق حسن خان چنين گويد : « محمّدبنعلىبنمحمّد شوكانى ، استادمان ، امام ، علّامهى ربّانى ، ستارهى سهيل برآمده در سرزمين يمانى ، امام ائمّه ، مفتى امّت ، درياى دانشها ، آفتاب بسيار بافهم ، سند مجتهدان حافظ ، يكّهتاز معانى و الفاظ ، يكتاى دوران ، كمياب روزگاران ، شيخالاسلام ، پيشواى مردم ، علّامهى زمان ، ترجمان حديث و قرآن ، بزرگ پارسايان و يگانهى بندگان ، بَركنندهى بدعتگذاران ، خاتم مجتهدان ، سرسلسلهى يگانهپرستان ، تاج پير پيروان ، نويسندهى كتابهايى كه مانندش از پيش نبود ، قاضى جماعت ، استاد روايت و شنيدن ، داراى سندهاى عالى ، پيشتاز در ميدان اجتهاد نسبت به بزرگان بزرگوار ، آگاه بر حقيقتهاى شريعت و موارد آن ، دانا به مشكلات و مقاصد آن . قاضى ، علّامه عبدالرّحمان بناحمد بهكلى در كتابش « نفح العود في أيّام الشّريف حمود » . . . گويد : در دانشهاى اجتهاد انگشتنما شد و در معرفت مشكلات شريعت هنگام آزمايش جلوه كرد . در بيشتر دانشها كتاب دارد . . . و با اجتهاد برترى يافت . . . و فتواها و رسائل او در چند مجلّد گردآورى شد . . . سيّد جليل ، علّامه عبدالرّحمانبن سليمانبن يحيىبنعمر مقبول الأهدل ، در كتابش « النفس اليمانى و الروح الريحانى فى اجازة القضاة بنى شوكانى » چنين گويد : و از كسانى كه از سرورم امام عبدالقادربناحمد حسنى فارغالتحصيل شد ، امام دورانمان در ديگر دانشها و خطيب زمانمان در توضيح دقايق گفتارها و مفهومها ، حافظ مسند ، حجّت هدايت كننده در توضيح سنّتهاى نبوى به سوى راه راست ، عزّت اسلام محمّدبن على شوكانى بود كه خداوند در هر دو جهان او را به بالاترين درجهها برساند . . . بعضى از معتمدان به من گفتهاند كه تأليفاتش تا امروز به يكصد و چهارده كتاب به تعداد سورههاى كتاب خداوند متعال رسيده است كه در شهرهاى دور گسترش يافته ؛ چه رسد به سرزمينهاى نزديك . . . شمارى از علماى اعلام و دانايان بزرگوار شرح منقبتها و فضيلتهاى او را