و هم‌چنين فرمود : « جايگاه تو نزد من مانند هارون نسبت به موسى است ، غير از اينكه بعد از من پيامبرى نيست . » و نيز فرمود : « أنا مدينة العلم و علىّ بابها . » فرغانى و شرح تائيه بايد دانسته شود كه شرح فرغانى بر تائيه از كتاب‌هاى معروف است و او از بزرگان علماى اهل سنّت است . در « كشف‌الظنون » آمده : « تائية قصيده‌اى مشهور در تصوف است و از شيخ ابوحفص‌عمربن‌علىّ فارض حموى متوفّاى سال 576 است . . . و شرح‌هايى دارد از جمله : شرح سعيدالدين محمّدبن احمد فرغانى متوفّاى حدود سال 700 كه نخستين و قديمىترين شارح آن است . گويند كه شيخ صدرالدّين قونوى شرح آن را به استادش محيى الدّين ابن‌عربى پيشنهاد كرد ، اوبه قونوى گفت : اين عروس شوهرى از فرزندان تودارد ، پس فرغانى وتلمسانىكه هردوازشاگردانش بودند ، آن راشرح‌كردند . و نيز گويند كه ابن‌عربى بر آن شرحى به اندازه پنج دفتر نگاشت و همه در دست صدرالدّين بود . گفته‌اند : درسش را با بيتى از آن به پايان مىبرد و سخنى از ابن عربى بر آن ياد مىكرد . سپس ردّ آن را به فارسى مىخواند . سعيدالدّين براى گردآورى آن انتخاب شد و نيز گفته شده است كه فرغانى نخست آن را بر جلال‌الدّين رومى مولوى خواند سپس آن را به فارسى و بعد به عربى شرح كرد و آن را « منتهى المدارك » ناميد كه اوراق بسيارى دارد و در ابتداى آن مقدّمه‌اى در احوال سلوك آورده است . » « 1 » و جامى او را چنين ياد كرده است : « او از كامل‌ترين بزرگان عرفان و از بزرگان صاحبان ذوق و وجدان است ؛ كسى جز او مسائل علم حقيقت را با بررسى و تحقيق ، آن‌چنان كه در مقدّمه‌ى شرح تائيه ابن‌فارض آورده است ، بيان ننموده ، او

--> ( 1 ) . كشف الظنون 1 / 265 .