4 . شمس‌الدين داوودى : ابوجعفر ، رشيد الدين ، محمّد بن على بن شهرآشوب بن ابىنصر سروى مازندرانى : وى به حديث اشتغال داشت و با رجال آن ديدار كرد ؛ سپس به فقه پرداخت و در فقه مذهبش به غايت و نهايت رسيد . در اصول به اوج رسيد تا آنجا كه مرجع آن شد . سپس در دانش قرآن و قرائات و تفسير و نحو از همگان پيش افتاد . مقتداى زمان خود و يگانهء دوران خويش بود . او گردآورى و تأليف كتب علمى را به نيكويى ، به انجام رساند . غالب آثارش دربارهء قرآن و حديث است . ابن شهرآشوب در نزد شيعه ، در تصنيفات و تعليقات حديثى و رجالى و احاديث مرسل و متّفق و مفترق و ديگر انواع آن ، همچون خطيب بغدادى در نزد اهل تسنّن است . وى داراى دانشى گسترده بود و در فنون پرشمارى دست داشت . ابن شهرآشوب در شعبان سال 588 در گذشت . ابن ابوطِى مىگويد : مردمان در حلب ، فرق ميان ابن بطّهء حنبلى و ابن بطّهء شيعى را نمىدانستند ؛ تا اينكه رشيد ( ابن شهرآشوب ) به حلب قدم نهاد و گفت : ابن بطّهء حنبلى با فتحه و ابن بطّهء شيعى با ضمّه است . « 1 » اكنون كه بزرگى مرتبت و بلندى جايگاه ابن شهرآشوب سروى را در فقه و حديث و تفسير و رجال و قرائات و نحو و . . . همراه با راستگويى و امانتدارىاش در نقل ، دريافتى ، هيچ شكّ و ترديدى در نزد تو ، در روايت حديث تشبيه توسّط احمد بن حنبل با سندى كه پيشتر گذشت و ابن شهرآشوب آن را ياد كرده بود ، بر جاى نخواهد ماند . حديث تشبيه به روايت صاحب الصحائف از احمد اينها همه ، علاوه بر آن است كه روايت احمد بن حنبل از حديث تشبيه ، در كتب اهل سنّت ذكر شده است . مثلًا در كتاب « هداية السعداء » اثر ملك العلماء ،

--> ( 1 ) . طبقات المفسّرين 2 / 199 .