السيد حامد النقوي (مترجم: نادري)
19
خلاصهء عبقات الانوار (حديث تشبيه) (فارسى)
به اين احاديث جايز است ؟ از اين رو ، صاحب « جامع الأصول » « 1 » خاطر نشان مىكند كه « خطيب » تنها براى نيل به همين هدف ( نگرش و تأمّل در احاديث پس از گردآورى آنها و بررسى اينكه آيا اصلى دارند يا خير ) احاديث شيعه را از سيّد مرتضى « 2 » ( برادر سيّد رضى « 3 » روايت كرده است . در مجموع ، اين حديث حتّى در شمار آن احاديث نيز نيست و بىگمان ، اثرى از آن در كتب اهل سنّت ، هر چند به طريقى ضعيف ، وجود ندارد . ردّ استدلال - 2 آنچه در حديث آمده است ، تنها تشبيه برخى از ويژگيهاى امير به برخى از ويژگيهاى آن پيامبران است و و همانطور كه تشبيه با ادات شناختهشدهاش - مانند : ك و كأنّ و مثل - انجام مىگيرد ، با اين اسلوب هم صورت مىپذيرد ؛ همان گونه كه در علم بيان آمده است : مَنْ أرادَ أنْ يَنْظُرَ إلَى الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ ، فَلْيَنْظُرْ إلى وَجْهِ فُلانٍ : هر كه مىخواهد به ماه شب چهاردهم بنگرد ، روى فلانى را ببيند . از اين رو ، شعر مشهور زير را نيز نوعى تشبيه بر شمردهاند : لاتَعْجَبُوا مِنْ بِلَى غِلالَتِهِ « 4 » * قَدْ زرَّ أزْرارَهُ عَلَى الْقَمَرِ « 5 »
--> ( 1 ) ابن اثير جزرى ( 544 - 606 ) . محدث لغوى و اصولى سنى مذهب و صاحب النهاية في غريب الحديث . ( الاعلام 5 / 272 ) ( مترجم ) ( 2 ) ابوالقاسم على بن الحسين بن موسى بن ابراهيم بن امام موسى كاظم ( ع ) مشهور به سيد مرتضى علم الهدى ( 355 - 436 ) از بزرگترين دانشمندان شيعه و صاحب آثارى بسيار مانند : الشافي فى الامامة . ( الكنى و الالقاب 2 / 480 ) ( مترجم ) ( 3 ) ابوالحسن محمد بن حسين بن موسى بن محمد بن موسى بن ابراهيم بن امام موسى كاظم ( ع ) مشهور به سيد رضى ( 359 - 406 ) . از دانشمندان بزرگ شيعه و صاحب نهج البلاغه و آثارى ديگر مانند : حقائق التنزيل . ( الكنى و الالقاب 2 / 272 ) ( مترجم ) ( 4 ) الغلاله : پيراهنى كه در زير جامه ها يا زير زره مى پوشند . ( لسان العرب ) ( مترجم ) ( 5 ) شاعر « ابن طباطبا اصفهانى » ( م 322 ) است . مرحوم علامه امينى در جلد سوم الغدير ، به شرح حال وى پرداخته است . ( مترجم )